രാംപൂർ വാഴ് സിറ്റി പൊളിച്ചു മാറ്റാനുള്ള ഉത്തരവ്; വിദ്യാർഥികള്‍ നിയമക്കുരുക്കിലാകുമ്പോള്‍

രാംപൂരിലെ മൗലാനാ മുഹമ്മദലി ജൗഹാർ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ പൊളിച്ചു മാറ്റാനുള്ള ഉത്തരവ് ഒരു യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ അതിരുകൾക്കപ്പുറം ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയവും ഭരണഘടനാപരവുമായ ധർമ്മസങ്കടമാണ് ഇത് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഭാവിയെ അപകടത്തിൽ ആക്കുന്ന ഈ ഉത്തരവ് എങ്ങനെയാണ് ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹം നടപ്പിലാക്കുക എന്നതാണ് ഇവിടെ ഉയരുന്ന ചോദ്യം. പ്ലാനിങ് അനുമതി, ഭൂമി ഉപയോഗം എന്നിവയെ കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടേണ്ടതു തന്നെയാണ്. എന്നാൽ, ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും അവരുടെ പ്രതീക്ഷകളെയും സ്വപ്നങ്ങളെയും ഇതിൽ പരമപ്രധാനമായി കാണേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് വെറുമൊരു കെട്ടിട തർക്കമല്ല. ഒരു ജനാധിപത്യ സംവിധാനം നിയമപരതയെയും നീതിയെയും എങ്ങനെ പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നു എന്നതിന്റെ പരീക്ഷണമാണിത്. ആവശ്യമായ അംഗീകാരങ്ങൾ ലഭിക്കാതെയാണ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ പല ഭാഗങ്ങളും പണിതിരിക്കുന്നത് എന്നാണ് അധികൃതരുടെ വാദം .എന്നാൽ , ഈ കെട്ടിടങ്ങളിൽ പലതും നിലവിലെ ആസൂത്രണ അതോറിറ്റിയുടെ അധികാരപരിധിയിൽ വരുന്നതിനു മുമ്പാണ് നിർമ്മിച്ചതെന്നും അതിനാൽ ഇന്നത്തെ നിയന്ത്രണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം അവയെ വിലയിരുത്താൻ കഴിയില്ലെന്നും സർവകലാശാല വാദിക്കുന്നു. ഈ തർക്കത്തിന്റെ പരിഹാരം നിർണയിക്കേണ്ടത് കോടതിയാണ്. ജുഡീഷ്യൽ നടപടികൾ അവസാനിക്കുന്നതുവരെ, ആരോപണങ്ങൾ, ഭരണപരമായ കണ്ടെത്തലുകൾ, അന്തിമ ജുഡീഷ്യൽ തീരുമാനങ്ങൾ എന്നിവ തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്. നിയമവാഴ്ചയാൽ ഭരിക്കപ്പെടുന്ന ഏതൊരു ഭരണഘടനാ ജനാധിപത്യത്തിലും, നിയമപരമായ തർക്കങ്ങൾ കോടതികളിലാണ് പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നത്. പൊതുജനാഭിപ്രായം, മാധ്യമ വിചാരണകൾ അല്ലെങ്കിൽ രാഷ്ട്രീയ വാദങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെയല്ല.

സർവകലാശാലയിൽ ചേർന്ന ആയിരക്കണക്കിന് യുവതീയുവാക്കൾ കെട്ടിടങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയോ അനുമതി നേടുകയോ നിർമ്മാണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല. അവർ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം തേടിയെത്തിയത് നല്ല വിശ്വാസത്തോടെ മാത്രമായിരുന്നു. അവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, സർവകലാശാല എന്നത് ഭൗതിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെക്കാൾ വളരെ വലിയ ഒന്നാണ്. വർഷങ്ങളുടെ അക്കാദമിക് പരിശ്രമം, ക്ലാസ് മുറികളും ലബോറട്ടറികളും, ലൈബ്രറികൾ, ഹോസ്റ്റലുകൾ, ഗവേഷണ സൗകര്യങ്ങൾ, സ്കോളർഷിപ്പുകൾ, സൗഹൃദങ്ങൾ, തൊഴിലിനും മികച്ച ഭാവിക്കും വേണ്ടിയുള്ള പ്രതീക്ഷകൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ താൽപ്പര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം സംരക്ഷിക്കാതെ വിദ്യാഭ്യാസ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ തകർക്കുന്നത്, ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ലംഘനങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവാദിത്തമില്ലാത്ത വ്യക്തികൾക്ക് പരിഹരിക്കാനാകാത്ത ദോഷം വരുത്തിവയ്ക്കും. ചെലവ് അളക്കുന്നത് ഇഷ്ടികയും കുമ്മായവുമായി മാത്രമല്ല, മറിച്ച് തടസ്സപ്പെട്ട ബിരുദങ്ങൾ, വൈകിയ കരിയർ, നഷ്ടപ്പെട്ട ഗവേഷണ അവസരങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ട്, വൈകാരിക ക്ലേശം എന്നിവയിലൂടെയാണ്.

ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം സാമൂഹിക ചലനത്തിനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ മാർഗങ്ങളിലൊന്നായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു രാജ്യത്ത്, അത്തരം തടസ്സങ്ങൾ കാമ്പസിനപ്പുറത്തേക്ക് വ്യാപിക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കും .ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടനാ ചട്ടക്കൂട് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് അസാധാരണമായ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. സുപ്രീം കോടതി വ്യാഖ്യാനിച്ച പ്രകാരം, ആർട്ടിക്കിൾ 21, വിദ്യാഭ്യാസം അന്തസ്സോടെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കുന്നു. പതിനാല് വയസ്സ് വരെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് സൗജന്യവും നിർബന്ധിതവുമായ വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പുനൽകുന്ന ആർട്ടിക്കിൾ 21A, പ്രത്യേകിച്ച് പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന സമൂഹങ്ങൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസ അവസരങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തത്തെ ആർട്ടിക്കിൾ 41, 45, 46 പ്രകാരമുള്ള നിർദ്ദേശക തത്വങ്ങൾ അടിവരയിടുന്നു. പ്രത്യേക നിയമപരമായ ചട്ടക്കൂടുകളാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്ന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം, അറിവ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയായി മാറാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ അഭിലാഷത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി തുടരുന്നു. സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനും, നവീകരണത്തിനും, സാമൂഹിക പുരോഗതിക്കും ഗുണനിലവാരമുള്ള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം വിപുലീകരിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണെന്ന് 2020 ലെ ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം ആവർത്തിച്ച് ഊന്നിപ്പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട് വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ഓരോ തടസ്സവും വ്യക്തിപരമായി വിദ്യാർത്ഥികളെ മാത്രമല്ല, രാജ്യത്തിന്റെ വിശാലമായ വികസന ലക്ഷ്യങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നു.

ഇതൊന്നും നിയമപരമായ അനുസരണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കുറയ്ക്കുന്നില്ല. പൊതു സുരക്ഷ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ഘടനാപരമായ സമഗ്രത, ദുരന്ത തയ്യാറെടുപ്പ്, ക്രമീകൃതമായ നഗരവികസനം എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള നല്ല കാരണങ്ങളാൽ ആസൂത്രണ നിയമങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ലംഘനങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അവ ശരിയായ അന്വേഷണണം അർഹിക്കുന്നുണ്ട്. സ്ഥിരമായും, നിഷ്പക്ഷമായും, ഭയമോ പക്ഷപാതമോ ഇല്ലാതെയും പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ നിയമവാഴ്ച അതിന്റെ നിയമസാധുത നിലനിർത്തൂ. സെലക്ടീവായ നിയമം നടപ്പിലാക്കൽ നിയമം നടപ്പിലാക്കലിന്റെ അഭാവം പോലെ തന്നെയായിരിക്കും ജനങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുക. എന്നിരുന്നാലും ജനാധിപത്യ ഭരണത്തിന് നിയമ ലംഘനങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിനപ്പുറം മറ്റൊന്നും ആവശ്യമില്ല. നിയമം നടപ്പാക്കൽ തന്നെ നിയമപരവും, ആനുപാതികവും, സുതാര്യവും, വിശാലവുമായ പൊതുതാൽപ്പര്യം മുൻനിർത്തിയുള്ളതുമാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്. നിയമാനുസൃതമായ ഒരു ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായതിനേക്കാൾ വലിയ ദോഷം ഭരണകൂട പ്രവർത്തനം വരുത്തിവെക്കരുതെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്ന ആനുപാതികത സിദ്ധാന്തത്തെ ആധുനിക ഭരണഘടനാ നിയമശാസ്ത്രം കൂടുതലായി അംഗീകരിക്കുന്നു. പൊതുതാൽപ്പര്യത്തിനും വ്യക്തിഗത അവകാശങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ സർക്കാർ നടപടികൾ ന്യായമായ സന്തുലിതാവസ്ഥ കൈവരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യൻ കോടതികൾ ഈ തത്വം ആവർത്തിച്ച് പ്രയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ബാധകമാക്കുമ്പോൾ, ആനുപാതികത ന്യായമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു. നിയമം അനുവദിക്കുന്നിടത്ത് നിയമലംഘനങ്ങൾ ക്രമപ്പെടുത്താൻ കഴിയുമോ? നിരപരാധികളായ വിദ്യാർത്ഥികളെ ലക്ഷ്യം വെക്കുന്നതിനുപകരം ഉത്തരവാദിത്തപ്പെട്ടവരെയാണോ ശിക്ഷകൾ പ്രധാനമായും ലക്ഷ്യം വെക്കുന്നത്? നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അക്കാദമിക് സെഷനുകൾ തടസ്സമില്ലാതെ തുടരാനാകുമോ?അനുയോജ്യമായ ബദലുകൾ ലഭ്യമാകുന്നതുവരെ ഹോസ്റ്റലുകൾ, ലബോറട്ടറികൾ, ഗവേഷണ സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ പ്രവർത്തനക്ഷമമായി തുടരാൻ കഴിയുമോ?.

ഇവ നിയമം നടപ്പാക്കലിനെതിരായ വാദങ്ങളല്ല. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ താല്പര്യം അനുസരിച്ച് നിയന്ത്രണ വിധേയത്വം നിലനിർത്താൻ കോടതികൾ പലതവണ ശ്രമിച്ചതിന് ഇന്ത്യ സാക്ഷിയാണ്. മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ, എഞ്ചിനീയറിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ അധ്യാപക പരിശീലന കോളേജുകൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അംഗീകാര തർക്കങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടാലും, ജുഡീഷ്യൽ ബോഡികൾ പലപ്പോഴും സ്ഥാപന മാനേജ്‌മെന്റിനെയും എൻറോൾ ചെയ്ത വിദ്യാർത്ഥികളെയും വേർതിരിച്ചറിയാറുണ്ട്. പല കേസുകളിലും, അക്കാദമിക് തുടർച്ച നിലനിർത്തുന്ന പരിഹാരങ്ങൾ കോടതികൾ തേടിയിട്ടുണ്ട്, അതേസമയം നിയന്ത്രണ വൈകല്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ അധികാരികൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. സ്ഥാപനപരമായ ഭരണനിർവ്വഹണത്തിന്റെ പരാജയങ്ങൾക്ക് വിദ്യാർത്ഥികൾ ഒരു കാരണവശാലും നഷ്ടപരിഹാരമായി മാറരുത് എന്ന അടിസ്ഥാന തത്വം പൊതുവെ സ്ഥിരത പുലർത്തുന്നു.

സർവകലാശാലകൾ ഒറ്റപ്പെട്ട കാമ്പസുകളല്ല. ഫാക്കൽറ്റി അംഗങ്ങൾ, ഗവേഷകർ, അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സ്റ്റാഫ്, ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഓപ്പറേറ്റർമാർ, ഹോസ്റ്റലുകൾ, പുസ്തകശാലകൾ, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ ദാതാക്കൾ, എണ്ണമറ്റ ചെറുകിട ബിസിനസുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രാദേശിക ആവാസവ്യവസ്ഥയെ അവർ നിലനിർത്തുന്നു.പെട്ടെന്നുള്ള ഒരു തടസ്സം പ്രവേശനം നേടിയ വിദ്യാർത്ഥികളെ മാത്രമല്ല, സ്ഥാപനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആയിരക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങളെയും ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നു. ഒന്നാം തലമുറയിലെ പഠിതാക്കൾക്കും സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും, മറ്റൊരു സർവകലാശാലയിലേക്ക് മാറുന്നത് വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ എളുപ്പമുള്ളൂ.
പാഠ്യപദ്ധതി, അക്കാദമിക് ക്രെഡിറ്റുകൾ, ഫീസ്, ഹോസ്റ്റൽ ലഭ്യത, പ്രവേശന സമയക്രമം എന്നിവയിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ പലപ്പോഴും സ്ഥലംമാറ്റം പ്രായോഗികമായി അസാധ്യമാക്കുന്നു. അതിനാൽ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നിയമപരമായ വ്യവഹാരത്തിനും അപ്പുറത്തേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു .നിയമം നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും വിദ്യാഭ്യാസം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും ഇടയിലുള്ള ഒന്നായി ഈ ചർച്ചയെ ഒരിക്കലും രൂപപ്പെടുത്തരുത്. ഒരു പക്വമായ ജനാധിപത്യത്തിന് രണ്ടും ചെയ്യാൻ കഴിയണം. നിയന്ത്രണ ലംഘനങ്ങൾ നടന്നതായി കോടതികൾ ഒടുവിൽ നിർണ്ണയിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഉത്തരവാദികളായവർ നിയമപ്രകാരം ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുക്കണം. അതോടൊപ്പം, ജുഡീഷ്യൽ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഘട്ടം ഘട്ടമായി നടപ്പിലാക്കൽ, നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അക്കാദമിക് സെഷനുകളുടെ സംരക്ഷണം, സാധ്യമാകുന്നിടത്തെല്ലാം അവശ്യ അക്കാദമിക് – ഹോസ്റ്റൽ സൗകര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കൽ, അനാവശ്യ തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കുന്ന പ്രായോഗിക ക്രമീകരണങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ നിരപരാധികളായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ അധികാരികൾ കണ്ടെത്തി ചെയ്യണം. അത്തരം നടപടികൾ നിയമസാധുതയും നീതിയും ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പൊതുസംവാദം പലപ്പോഴും ആഴത്തിൽ ധ്രുവീകരിക്കപ്പെടുന്നു, രാഷ്ട്രീയ ബന്ധങ്ങളും പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ വ്യത്യാസങ്ങളും അപകടത്തിലായിരിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന വിഷയങ്ങളെ മറികടക്കുന്നു. രാഷ്ട്രീയ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ എന്തുതന്നെയായാലും, വസ്തുതകൾ, ഭരണഘടനാ തത്വങ്ങൾ, ന്യായമായ നടപടിക്രമങ്ങളോടുള്ള ആദരവ് എന്നിവയിൽ ചർച്ചകൾ വേരൂന്നിയിരിക്കുമ്പോഴാണ് ജനാധിപത്യ സമൂഹങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നത്. ജുഡീഷ്യൽ നടപടികൾ അവസാനിക്കുന്നതിനുമുമ്പ്, നിയമസാധുതയെക്കുറിച്ചോ കുറ്റബോധത്തെക്കുറിച്ചോ ഉള്ള വിശാലമായ നിഗമനങ്ങളെ ജാഗ്രതയോടെ സമീപിക്കണം. അതുപോലെ, വിദ്യാർത്ഥികളെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ ഒരിക്കലും രണ്ടാമതായി തള്ളിക്കളയരുത്. പക്ഷപാതപരമായ ഏറ്റുമുട്ടലിനേക്കാൾ വളരെ ഫലപ്രദമായി ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത് തെളിവുകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സംഭാഷണമാണ്.

മുഹമ്മദ് അലി ജൗഹർ സർവകലാശാല കേസ് ആത്യന്തികമായി ജുഡീഷ്യൽ പ്രക്രിയകളിലൂടെ തീരുമാനിക്കപ്പെടും. അന്തിമ വിധി എന്തുതന്നെയായാലും, നയരൂപീകരിക്കുന്നവർക്കും, ഭരണാധികാരികൾക്കും, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും, സിവിൽ സമൂഹത്തിനും വിശാലമായ ഒരു തത്വത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാനുള്ള അവസരം ഇത് നൽകുന്നു. ഭരണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി നിയന്ത്രണങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിൽ മാത്രമല്ല, നീതി, ആനുപാതികത, മനുഷ്യത്വം എന്നിവയിലാണ്. നിയമവാഴ്ച, നീതിയുക്തവും സുതാര്യവുമായ ന്യായ നടപടിക്രമം, വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസ താൽപ്പര്യങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവ മത്സര മൂല്യങ്ങളല്ല; അവ ഭരണഘടനാ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പരസ്പര പൂരക സ്തംഭങ്ങളാണ്. വിദ്യാഭ്യാസം രാഷ്ട്രങ്ങളെ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നു, അതേസമയം ഉത്തരവാദിത്തം സ്ഥാപനങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ആരോഗ്യകരമായ ജനാധിപത്യത്തിന് രണ്ടും അനിവാര്യമാണ്. നിയമപരമായി ആരാണ് ശരിയോ തെറ്റോ എന്ന് നിർണ്ണയിക്കുക മാത്രമല്ല യഥാർത്ഥ വെല്ലുവിളി, മറിച്ച് നിരപരാധികളായ വിദ്യാർത്ഥികളെ സംരക്ഷിക്കുകയും ലംഘനങ്ങൾ തെളിയിക്കപ്പെട്ടാൽ ഉത്തരവാദിത്തപ്പെട്ടവരെ ഉത്തരവാദിത്തപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയിൽ നീതി നടപ്പാക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ്. നിയമങ്ങൾ മാനിക്കപ്പെടണം, സ്ഥാപനങ്ങൾ നിയന്ത്രണങ്ങൾ പാലിക്കണം, അധികാരികൾ അവ നീതിപൂർവ്വം നടപ്പിലാക്കണം, കോടതികൾ നിയമപരമായ ഫലം നിർണ്ണയിക്കണം. എന്നിരുന്നാലും, ഈ പ്രക്രിയയിലുടനീളം, ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, സ്വപ്നങ്ങൾ, ഭാവി എന്നിവ അപ്രതീക്ഷിതമായി അപകടത്തിലാകരുത്. വിദ്യാഭ്യാസത്തെ ശരിക്കും വിലമതിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹം, ഭാവിക്കായി ഈ സ്ഥാപനങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്ന യുവാക്കളുടെ അഭിലാഷങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാതെ നിയമവാഴ്ച ഉയർത്തിപ്പിടിക്കാൻ ശ്രമിക്കണം.

നാഗ്പൂർ ആസ്ഥാനമായുള്ള സ്വത്ന്ത്ര മാധ്യമ പ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനുമാണ് എഡിറ്ററുമാണ് മുഹമ്മദ് സിയാഉല്ല ഖാൻ. ഡിജിറ്റൽ കണ്ടെൻറ് പ്രവർത്തകരുടെ കൂട്ടായ്മയായ ട്രൂത്ത്‌സ്‌കേപ്പിന്റെ സഹസ്ഥാപകനാണ്.