മലയാളിയുടെ സാംസ്കാരിക പൊതുബോധത്തിലും സിനിമയിലും നാടകങ്ങളിലും സാഹിത്യത്തിലും ‘ജാനു’ എന്ന പേര് എന്നും അടുക്കളപ്പുറങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങിപ്പോയ, നിസ്സഹായയായ ഒരു വീട്ടുവേലക്കാരിയുടെ ചിത്രമായിരുന്നു. പ്രഭുത്വത്തിന്റെയും സവർണ്ണ മേധാവിത്വത്തിന്റെയും നിർമ്മിതിയിൽ ജാനുമാർ എന്നും അനുസരണയുള്ള ആൾരൂപങ്ങളോ പരിഹാസ കഥാപാത്രങ്ങളോ ആയി ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ, ചരിത്രവും സാംസ്കാരിക ബോധ്യങ്ങളും നിർമ്മിച്ച ആ അധീശത്വ വ്യാഖ്യാനങ്ങളെ ഒറ്റയ്ക്ക് വെല്ലുവിളിക്കുകയും, ജാനു എന്നാൽ വീട്ടുവേലക്കാരിയുടെ പേരല്ല, മറിച്ച് മണ്ണിലും വനത്തിലും സ്വന്തം അവകാശം സ്ഥാപിക്കാൻ ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ പടവെട്ടിയ തളരാത്ത ഒരു വിപ്ലവകാരിയുടെ പേരാണ് എന്ന് കേരളീയ സമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ സ്ഥാപിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്ത ധീര വനിതയാണ് സി.കെ. ജാനു.
വയനാട്ടിലെ അതിദരിദ്രരായ ‘അടിയ’ വിഭാഗത്തിൽ ജന്മം കൊണ്ട്, ചെറുപ്പകാലത്ത് ജന്മികളുടെ വീട്ടിൽ പണിചെയ്തും കൂലിവേല ചെയ്തുമാണ് സി.കെ. ജാനു വളർന്നത്. സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ സ്വയം അക്ഷരം പഠിച്ചെടുത്ത അവർ, സ്വന്തം ജനത നേരിടുന്ന ക്രൂരമായ ചൂഷണവും ഭൂമിയില്ലാത്ത അവസ്ഥയും തിരിച്ചറിഞ്ഞതോടെയാണ് പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ വഴിയിലേക്ക് ഇറങ്ങിയത്.
ഒരു സാധാരണ ആദിവാസി സ്ത്രീക്ക് ഭരണകൂടത്തെയും രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വങ്ങളെയും വെല്ലുവിളിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന പൊതുബോധത്തെയാണ് സി.കെ. ജാനു തകർത്തത്. ‘കനിവ്’ കാത്തുനിൽക്കുന്ന ഇരകളല്ല ആദിവാസികളെന്നും, ഭൂമിയും സ്വാതന്ത്ര്യവും തങ്ങളുടെ ജന്മാവകാശമാണെന്നും ഉറച്ച ശബ്ദത്തിൽ പ്രഖ്യാപിക്കാൻ അവർക്ക് സാധിച്ചു.
ചരിത്രം കുറിച്ച പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ
അധികാര കേന്ദ്രങ്ങളെ വിറപ്പിച്ച പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ മുൻനിരയിലാണ് സി.കെ. ജാനു എന്ന പേര് അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെട്ടത്:
സെക്രട്ടറിയേറ്റിന് മുന്നിലെ കുടിൽ കെട്ടി സമരം (2001): കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ തലസ്ഥാനത്ത്, ആദ്യമായി ആദിവാസി ജനതയെ സംഘടിപ്പിച്ച് സ്വന്തം അധികാരങ്ങൾക്കായി കുടിൽ കെട്ടി സമരം നയിച്ചപ്പോൾ, അത് കേരളീയരുടെ പൊതുബോധത്തിൽ ഒരു വൻ നടുക്കമുണ്ടാക്കി.
മുത്തങ്ങ സമരം (2003): വാഗ്ദാന ലംഘനങ്ങൾക്കെതിരെ വയനാട്ടിലെ മുത്തങ്ങ വനഭൂമിയിൽ ആദിവാസികൾ നടത്തിയ ധീരമായ കുടിൽകെട്ടി സമരത്തിന്റെ മുന്നണിപ്പോരാളിയായി ജാനു നിലകൊണ്ടു. ഭരണകൂടത്തിന്റെ മൃഗീയമായ പോലീസ് വേട്ടയാടലിനും ക്രൂരമായ ജയിൽവാസത്തിനും അവരെ തളർത്താനായില്ല.
പേരിന് ലഭിച്ച പുതിയ രാഷ്ട്രീയ വിലാസം: ഇന്ന് കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ‘ജാനു’ എന്നത് കേവലം ഒരു വ്യക്തിയുടെ പേരല്ല; അത് അതിജീവനത്തിന്റെയും പ്രതിരോധത്തിന്റെയും രാഷ്ട്രീയ അടയാളമാണ്. ഒരു ജനതയെ മുഴുവൻ ‘ഇരകൾ’ എന്ന ഭാവത്തിൽ നിന്ന് സ്വന്തം അവകാശങ്ങൾ ചോദിച്ചു വാങ്ങുന്ന ‘പോരാളികൾ’ എന്ന നിലയിലേക്ക് മാറ്റിയെഴുതിയതാണ് സി.കെ. ജാനുവിന്റെ വിപ്ലവം. ആ പേരിന് ചുറ്റുമുണ്ടായിരുന്ന സകല അധീശത്വ പൊതുബോധങ്ങളെയും അവർ സ്വന്തം ചോരയും നീരും നൽകി മായ്ച്ചുകളഞ്ഞു.
ഇന്ന് ഒരു മലയാളി ‘ജാനു’ എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ ഓർക്കുന്നത് ഏതെങ്കിലും സിനിമയിലെ വീട്ടുവേലക്കാരിയെ അല്ല. മറിച്ച്, കാടിന്റെയും മണ്ണിന്റെയും അവകാശത്തിനായി, പൊലീസിന്റെ തോക്കുകൾക്കും ഭരണകൂടത്തിന്റെ അതിക്രമങ്ങൾക്കും മുന്നിൽ നെഞ്ചുവിരിച്ചു നിന്ന, തോൽക്കാൻ മനസ്സില്ലാത്ത സി.കെ. ജാനു എന്ന വിപ്ലവ വനിതയെ തന്നെയാണ്. സാംസ്കാരികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പൊതുബോധങ്ങളെ തിരുത്തിയെഴുതാൻ ഒരു സ്ത്രീയുടെ നിശ്ചയദാർഢ്യത്തിന് കഴിയുമെന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ് സി.കെ. ജാനുവിന്റെ ജീവിതം.
