ഫലസ്തീൻ വിഷയത്തിൽ ഹമാസ് പ്രതിബദ്ധതയോടെയും ആത്മാർത്ഥയടെയും കരാറുകൾ പാലിക്കുമ്പോൾ ഇസ്രായേൽ യുദ്ധം തുടരുകയാണെന്ന് തുര്ക്കിയ പ്രസിഡണ്ട് റജബ് ത്വയ്യിബ് ഉർദുഗാൻ ആരോപിച്ചു. “ഗസ്സയെ തനിച്ചാക്കാൻ കഴിയില്ല” എന്നും അവരെ സഹായിക്കാൻ ആവശ്യമായതെല്ലാം ചെയ്യുമെന്നും ഉർദുഗാൻ പറഞ്ഞു. അൽ ജസീറ ടെലിവിഷൻ അവതാരകൻ അലി അൽ ദാഫിരി നടത്തിയ അഭിമുഖത്തിലാണ് ഉർദുഗാന് നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയത്. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സൈനിക സംഘർഷങ്ങളും യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നതിനിടെ സൗദിയും പാകിസ്താനും തുർക്കിയും ചേർന്ന് ഒപ്പുവെച്ച മക്കാ ഉടമ്പടിക്ക് പിന്നാലെയാണ് ഉർദുഗാൻറെ നിർണായക നിലപാട്.
ലെബനാനിലെ ഇസ്രായേൽ ആക്രമണങ്ങളിൽ തുർക്കിയക്ക് വലിയ ആശങ്കയുണ്ടെന്നും എർദോഗൻ പ്രതികരിച്ചു. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് അടുത്തിടെ തുർക്കി സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ ലെബനനിലെ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത അദ്ദേഹത്തോട് ഉന്നയിച്ചിരുന്നുവെന്നും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിൽ അമേരിക്കക്ക് നിർണായക പങ്കുണ്ടെന്നും തുർക്കിയ പ്രസിഡൻ്റ് വ്യക്തമാക്കി. തുർക്കിയ, സൗദി അറേബ്യ, പാകിസ്താൻ എന്നിവർ അടുത്തിടെ ഒപ്പുവച്ച സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാറിൽ ഈജിപ്തിന് ചേരാമെന്നും ഉർദുഗാൻ പറഞ്ഞു, കെയ്റോയുടെ പ്രവേശനം “സാധ്യമാണ്” എന്നും കരാർ കൂടുതൽ അംഗങ്ങൾക്ക് തുറന്നിരിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു.
ഞായറാഴ്ച വൈകുന്നേരം അൽ ജസീറ അറബിക് ചാനലിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്യുന്ന അൽ മുഖാബലയ്ക്ക് (ദി ഇന്റർവ്യൂ) നൽകിയ പ്രത്യേക അഭിമുഖത്തിൽ അൽ ജസീറയോട് സംസാരിച്ച എർദോഗൻ, മക്ക സംയുക്ത പ്രതിരോധ കരാർ ഒപ്പിട്ടവർ അവരിൽ ആരെങ്കിലും ബാഹ്യ ആക്രമണത്തിന് വിധേയരായാൽ ഏകീകൃത നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണെന്ന് പറഞ്ഞു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള സംഘർഷങ്ങളും സിറിയ, ഗസ്സ, ലെബനൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ യുദ്ധങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പ്രാദേശിക വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഉർദുഗാൻ സംസാരിച്ചു.
“ഈ കരാർ ലോകത്തിന് ഒരു പ്രധാന സന്ദേശം നൽകി,” ഉർദുഗാൻ പറഞ്ഞു, ഈജിപ്തിന്റെ പങ്കാളിത്തം അതിന്റെ ഭാവി വിപുലീകരണത്തിനുള്ള ഓപ്ഷനുകളിൽ ഒന്നാണെന്ന് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
മക്ക കരാർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന കരാറിൽ കഴിഞ്ഞ വെള്ളിയാഴ്ചയാണ് ഉർദുഗാൻ, സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ, പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് എന്നിവർ ഒപ്പുവെച്ചത്. മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളിലെ ഏതെങ്കിലും ഒന്നിനെതിരെയുള്ള സായുധ ആക്രമണം എല്ലാവർക്കുമെതിരായ ആക്രമണമായി കണക്കാക്കുമെന്ന് അത് വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു, ഇത് നാറ്റോയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 5 മായി വിശകലന വിദഗ്ധർ താരതമ്യം ചെയ്തിട്ടുള്ള ഒരു കൂട്ടായ പ്രതിരോധ വ്യവസ്ഥയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇസ്ലാമാബാദിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇതിനെ നാറ്റോയ്ക്ക് തുല്യമായോ ഏതെങ്കിലും ഒരു രാജ്യത്തെ ലക്ഷ്യം വച്ചോ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിനെതിരെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
ഹുര്മൂസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നത് അങ്കാറയുടെ മുൻഗണനയാണെന്ന് ഉർദുഗാൻ പറഞ്ഞു, അത് തുടർച്ചയായി അടച്ചിടുന്നത് ആരുടെയും താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നില്ലെന്നും അദ്ധഹം പറഞ്ഞു. മേഖലയിലെ പോരാട്ടം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള മധ്യസ്ഥ ശ്രമങ്ങളിൽ ഖത്തറിന്റെ പങ്കിനെ അദ്ദേഹം പ്രശംസിച്ചു.
സിറിയ, ഗാസ, ലെബനൻ
തുർക്കിയയുടെ അയൽക്കാരായ സിറിയ, ഗസ്സ, ലെബനൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ സംഘർഷങ്ങളെ നേരിടാൻ അവരെ പിന്തുണക്കാൻ തുർക്കി പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്ന് പറഞ്ഞ ഉർദുഗാൻ, സിറിയയിലെ അരക്ഷിതാവസ്ഥ ഇല്ലാതാക്കാൻ തൻറെ രാജ്യം സാധ്യമായതെല്ലാം ചെയ്യുമെന്നും പറഞ്ഞു. കുർദിഷ് സമൂഹങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതും മേഖലയിലുടനീളമുള്ള അവരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതും തുർക്കിയ തുടരുമെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ലെബനനിലേക്ക് വരുമ്പോൾ, തുടർച്ചയായ ഇസ്രായേൽ ആക്രമണങ്ങൾ അങ്കാറയ്ക്ക് ഗുരുതരമായ ആശങ്കയുണ്ടാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉർദുഗാൻ പറഞ്ഞു. ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ തുർക്കി സന്ദർശന വേളയിൽ ലെബനനിനെതിരായ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത യുഎസ് പ്രസിഡന്റുമായി ഉന്നയിച്ചതായും പോരാട്ടം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിൽ വാഷിംഗ്ടണിന്റെ പങ്ക് ഊന്നിപ്പറഞ്ഞതായും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
തുർക്കിയ, സുഡാന് പിന്തുണ നൽകുന്നത് തുടരുമെന്ന് ഉർദുഗാൻ പറഞ്ഞു, കൂടാതെ സുഡാൻറെ പരമാധികാര കൗൺസിൽ തലവൻ അബ്ദുൽ ഫത്താഹ് അൽ-ബുർഹാനുമായുള്ള ബന്ധം നല്ലതാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. ലിബിയയുമായുള്ള അങ്കാറയുടെ ബന്ധം സുസ്ഥിരമാണെന്നും തുർക്കി അത് ഉപേക്ഷിക്കില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
യൂറോപ്യൻ യൂണിയന് തുർക്കിയെ അംഗമാക്കാൻ താത്പര്യമുള്ളതായി തോന്നുന്നില്ലെന്നും അതിനാൽ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ അംഗത്വം ഇനി തുർക്കിയുടെ പ്രധാന പരിഗണനയല്ലെന്നും ഉർദുഗാൻ വ്യക്തമാക്കി. ഇതിന്റെ നഷ്ടം യൂറോപ്പിനായിരിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് എഫ്-35 യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച് വാഗ്ദാനം നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും അത് നടപ്പാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതെന്നും ഉർദുഗാൻ അഭിമുഖത്തിൽ വ്യക്തമാക്കി.
റഷ്യൻ നിർമ്മിത എസ്-400 വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്റെ ഇറക്കുമതി ഏറ്റെടുത്തതിന് ശേഷം 2019 ൽ തുർക്കിയെ ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനിയായ എഫ്-35 പ്രോഗ്രാമിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തു. കഴിഞ്ഞ മാസം അങ്കാറയിൽ നടന്ന നാറ്റോ ഉച്ചകോടിയിൽ ഉര്ദുഗാനൊപ്പം നിന്ന ട്രംപ്, S-400 വാങ്ങലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തുർക്കിയക്ക് മേൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ CAATSA ഉപരോധങ്ങൾ 2020 ഡിസംബറിൽ തന്റെ ഭരണകൂടം പിൻവലിക്കുമെന്ന് പറഞ്ഞു, F-35 പ്രോഗ്രാമിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവ് “തീർച്ചയായും ഞങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്ന ഒന്നാണെന്ന്” പറഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും, ഏതൊരു വിൽപ്പനയും കോൺഗ്രസിൽ ഇപ്പോഴും എതിർപ്പ് നേരിടുന്നു, കൂടാതെ 2020 ലെ നിയമം പെന്റഗൺ S-400 സംവിധാനം നിലനിർത്തുന്നിടത്തോളം കാലം F-35 വിമാനങ്ങൾ തുർക്കിയെയിലേക്ക് മാറ്റുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കുന്നു.
ഗസ്സയിൽ നിന്ന് ഫലസ്തീനികളെ പുറന്തള്ളുകയാണ് ഇസ്രായേൽ നയങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമെന്നും വാഗ്ദാനങ്ങൾ പാലിക്കാത്ത പക്ഷം ശക്തമായ നടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്ന കഴിഞ്ഞ ദിവസം തുർക്കിയ വിദേശകാര്യമന്ത്രി ഹകാൻ ഫിദാൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. ഗസ്സയിലെ സമാധാന ചട്ടക്കൂടിൻറെ ഭാഗമായി നൽകിയ വാഗ്ദാനങ്ങൾ പാലിക്കാൻ ഇസ്രായേൽ തയ്യാറായില്ലെങ്കിൽ തുർക്കിയയും ഖത്തറും ഈജിപ്തും ഉൾപ്പെടെയുള്ള മധ്യസ്ഥരാജ്യങ്ങൾക്ക് കടുത്ത നടപടി സ്വീകരിക്കേണ്ടിവരുമെന്നും ഹകാൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിൻറെ നയങ്ങൾ മാനവികതയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണെന്നും അകാരണമായി പ്രകോപനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയാണെന്നും ഇസ്രായേലിനെതിരെ ശക്തമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ അമേരിക്കക്ക് മേൽ സമ്മർദം ചെലുത്തണമെന്നും തുർക്കിയ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
