പരീക്ഷാ പേടിയിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയ പ്രതിരോധത്തിലേക്ക്: ഇന്ത്യൻ യുവത്വം നമ്മോട് പറയുന്നത് എന്താണ്?

ദ ഹിന്ദു ദിനപത്രത്തിൽ ശാംഭവി പാർത്ഥസാരഥി തയ്യാറാക്കിയ ഡാറ്റാ വിശകലനം ഇന്ത്യൻ വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായ ആശങ്കകൾ ഉയർത്തുന്ന ഒരു ചിത്രം അവതരിപ്പിക്കുന്നു. 2014 മുതൽ 2024 വരെയുള്ള പത്ത് വർഷത്തിനിടെ രാജ്യത്ത് 1.23 ലക്ഷത്തിലധികം വിദ്യാർത്ഥികൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്തുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശാബ്ദത്തിനിടെ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ആത്മഹത്യയിൽ ഏകദേശം 80 ശതമാനത്തിന്റെ വർധനവുണ്ടായതായും വിശകലനം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതിലേറെ ആശങ്കാജനകമായ മറ്റൊരു വസ്തുത, പരീക്ഷകളിലെ പരാജയം ഓരോ വർഷവും രണ്ടായിരത്തിലധികം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മരണത്തിന് നേരിട്ടുള്ള കാരണമായി മാറുന്നുവെന്നതാണ്. ഒരു പരീക്ഷയിലെ പരാജയം ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനമായി അനുഭവപ്പെടുന്ന ഒരു തലമുറ രൂപപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, അത് വ്യക്തികളുടെ പരാജയമല്ല; സമൂഹത്തിന്റെയും വിദ്യാഭ്യാസ നയത്തിന്റെയും പരാജയമാണ്.

വിദ്യാഭ്യാസം അവസരങ്ങളുടെ വാതിൽ തുറക്കേണ്ട സംവിധാനമാണ്. എന്നാൽ അത് ഭയം, ഉത്കണ്ഠ, അപമാനം, മാനസിക സമ്മർദ്ദം എന്നിവയുടെ പ്രതീകമായി മാറുമ്പോൾ, ആ സംവിധാനത്തെ പുനർവിചിന്തനം ചെയ്യേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ പരീക്ഷാകേന്ദ്രിത വിദ്യാഭ്യാസ മാതൃക കുട്ടികളെ വ്യക്തികളായി കാണുന്നതിന് പകരം റാങ്കുകളായും മാർക്കുകളായും മത്സരയന്ത്രങ്ങളായും പരിഗണിക്കുന്നു. അത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ ഓരോ ചോദ്യപേപ്പറും ഒരു വിദ്യാർത്ഥിക്ക് തന്റെ ഭാവിയെ നിർണയിക്കുന്ന വിധിന്യായമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു.

ഇത്തരം പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് രാജ്യത്തുടനീളം വിദ്യാർത്ഥി പ്രതിഷേധങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുന്നത്. പരീക്ഷാ ക്രമക്കേടുകളെതിരായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ വെറും ഒരു പരീക്ഷയുടെ വിശ്വാസ്യതയെക്കുറിച്ചുള്ളതല്ല; യുവതലമുറയുടെ ജീവിതത്തെ നിരന്തരം സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കുന്ന ഒരു സംവിധാനത്തിനെതിരായ പ്രതികരണമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ കേവലം നിയമ-സമാധാന പ്രശ്നമായോ രാഷ്ട്രീയ അസ്വസ്ഥതയായോ മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ല. അവ ഒരു തലമുറയുടെ മാനസികാവസ്ഥയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രകടനമാണ്.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രവണതയും ശ്രദ്ധേയമാണ്-അധികാരത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന വലിയ പ്രതിച്ഛായകൾ. “56 ഇഞ്ച് നെഞ്ച്”, “വിശ്വഗുരു”, “ശക്തനായ നേതാവ്” എന്നീ ആശയവിനിമയങ്ങളിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്ന പ്രതിച്ഛായകൾ പലപ്പോഴും വ്യക്തിയെക്കാൾ വലിയ മിത്തുകളായി മാറുന്നു. ജനാധിപത്യത്തിൽ നേതാക്കൾ വിമർശനാതീതരാകുന്ന നിമിഷം മുതൽ അതിന്റെ ആരോഗ്യവും ക്ഷയിച്ചുതുടങ്ങുന്നു. ഒരു നേതാവിന്റെ ശക്തി എത്ര വലുതാണെന്ന് വിശ്വസിപ്പിക്കുന്നതിലല്ല ജനാധിപത്യം നിലനിൽക്കുന്നത്; ആ നേതാവിനോട് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് എത്ര സ്വതന്ത്രമായി ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാനാകുന്നുവെന്നതിലാണ്.

രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയത്തിൽ മനഃശാസ്ത്രത്തിന്റെ സ്വാധീനം നിർണായകമാണ്. മാധ്യമങ്ങളും പ്രചാരണ സംവിധാനങ്ങളും ചേർന്ന് സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു ‘ഓറ’ പലപ്പോഴും യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തെക്കാൾ ശക്തമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ചരിത്രം ആവർത്തിച്ച് തെളിയിച്ച ഒരു സത്യമാണ്-എല്ലാ മിത്തുകളും ഒടുവിൽ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ മുമ്പിൽ പരീക്ഷിക്കപ്പെടും. ചോദ്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയുന്നിടത്തോളം മാത്രമാണ് ബിംബങ്ങൾ അജയ്യമായി തോന്നുന്നത്. വിമർശനവും സംവാദവും പൊതുചോദ്യങ്ങളും ശക്തമാകുന്നിടത്ത് ഒരു ജനാധിപത്യ നേതാവും സാധാരണ പൗരനേക്കാൾ അപ്പുറമുള്ള വ്യക്തിയല്ലെന്ന് സമൂഹം തിരിച്ചറിയുന്നു.

ഇവിടെയാണ് പുതിയ തലമുറയുടെ രാഷ്ട്രീയഭാഷ വ്യത്യസ്തമാകുന്നത്. അവർ പരമ്പരാഗത മുദ്രാവാക്യങ്ങളേക്കാൾ മീമുകളിലൂടെയും പരിഹാസത്തിലൂടെയും ഡിജിറ്റൽ സംസ്കാരത്തിലൂടെയും അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. ട്രോൾ സംസ്കാരത്തെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ പകരക്കാരനായി കാണാനാവില്ലെങ്കിലും, അധികാരത്തെ പരിഹാസത്തിന് വിധേയമാക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സമൂഹം ഭയത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു എന്നത് സത്യമാണ്. ബഹുമാനവും വിമർശനവും ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നിടത്താണ് ജനാധിപത്യം കൂടുതൽ സജീവമാകുന്നത്.

അതേസമയം, ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും അതീവ സൂക്ഷ്മമാണ്. ജനകീയ സമരങ്ങളെ ഒരു പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ അജണ്ടയിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നതും അതുപോലെ എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണയും നിരാകരിക്കുന്നതും ഒരുപോലെ പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. തെരുവിലെ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായ തീരുമാനാധികാരം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട്, അവകാശ സംരക്ഷണത്തിനായി പാർലമെന്റിലൂടെയും കോടതികളിലൂടെയും രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഒരു പരസ്പരപൂരക ബന്ധമാണ് ജനാധിപത്യത്തിന് കൂടുതൽ ഗുണകരം.

ഇന്ത്യൻ യുവത്വം ഇന്ന് ഉന്നയിക്കുന്നത് ഒരു പരീക്ഷയുടെ ചോദ്യം മാത്രമല്ല; ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനം വേണമെന്ന ആവശ്യമാണ്. വിജയിക്കാത്തവർക്ക് ജീവിക്കാൻ പോലും അവകാശമില്ലെന്ന മനോഭാവത്തെ തള്ളിക്കളയുന്ന ഒരു സമൂഹം വേണമെന്ന ആവശ്യമാണ്. ആത്മഹത്യയുടെ കണക്കുകൾ ഓരോ വർഷവും ഉയരുമ്പോൾ, അതിനെ വെറും വ്യക്തിപരമായ ദുരന്തങ്ങളായി കാണുന്നത് വലിയൊരു സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറലായിരിക്കും. ഓരോ നഷ്ടപ്പെട്ട ജീവനും നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനത്തോടും രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തോടും സമൂഹത്തോടും ഒരേ ചോദ്യം ചോദിക്കുന്നു-മത്സരത്തിൽ ജയിക്കുന്ന കുട്ടികളെയാണോ നമുക്ക് വേണ്ടത്, അതോ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കുട്ടികളെയോ?

ആ ചോദ്യത്തിന് ആത്മാർത്ഥമായ മറുപടി കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്നതുവരെ, പരീക്ഷാ പേപ്പറുകൾ മാത്രമല്ല ചോരുന്നത്; ഒരു തലമുറയുടെ പ്രതീക്ഷകളും വിശ്വാസവും കൂടിയാണ്.