November 19 Thursday 2026

111 ജനപ്രതിനിധികളുടെ കൂറുമാറ്റം; ജനവിധി അപ്രസക്തമാക്കുന്ന വിലപേശൽ രാഷ്ട്രീയം

പാർട്ടികൾ, സ്ഥാനാർത്ഥികൾ, നേതാക്കൾ, പ്രാദേശിക വിഷയങ്ങൾ, ദേശീയ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഇന്ത്യയിൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടക്കുന്നത്. ഒരു സ്ഥാനാർത്ഥിയെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് വോട്ടർമാർക്ക് പല കാരണങ്ങളുണ്ടാകാമെങ്കിലും, വിജയിക്കുന്ന ജനപ്രതിനിധി നിയമസഭയിലോ പാർലമെന്റിലോ പ്രവേശിക്കുന്നത് താൻ മത്സരിച്ച പാർട്ടിയുടെ പ്രതിനിധിയായാണ്. തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഈ രാഷ്ട്രീയ സ്വത്വം എത്ര തവണ മാറുന്നുവെന്ന് ‘അസോസിയേഷൻ ഫോർ ഡെമോക്രാറ്റിക് റിഫോംസ്’ (ADR), ‘നാഷണൽ ഇലക്ഷൻ വാച്ച്’ എന്നിവയുടെ സമീപകാല വിശകലനം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

2026 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, 2022-നും 2026-നും ഇടയിൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച 111 സിറ്റിംഗ് എംപിമാരും എംഎൽഎമാരും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ മാറി. ഇതിൽ 26 ലോക്‌സഭാ എംപിമാരും, ഏഴ് രാജ്യസഭാ അംഗങ്ങളും, 78 എംഎൽഎമാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ സംഖ്യയുടെ പ്രാധാന്യം അതിന്റെ അക്കത്തിനപ്പുറം നീണ്ടുകിടക്കുന്നു; പ്രാതിനിധ്യം, രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്തം, ഇന്ത്യയിലെ കൂറുമാറ്റ വിരുദ്ധ നിയമങ്ങളുടെ ഫലപ്രാപ്തി എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഇത് നിർണായകമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു.

ഈ കാലയളവിലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളെയും ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പുകളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് ADR-ന്റെ വിശകലനം. കേവലം വ്യക്തിഗത കൂറുമാറ്റങ്ങളായി മാത്രമല്ല, ഔദ്യോഗിക ലയനങ്ങൾ, രാജിവെച്ചതിന് ശേഷമുള്ള ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയങ്ങൾ, അയോഗ്യരാക്കപ്പെട്ടതിന് ശേഷമുള്ള പുനർതെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ എന്നിവയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഏകീകൃതവും സമഗ്രവുമായ ഔദ്യോഗിക വിവരശേഖരം (ഡാറ്റാബേസ്) ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഈ പട്ടിക പൂർണ്ണമായിരിക്കില്ലെന്ന് ഗവേഷകർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. കൂറുമാറിയ 111 ജനപ്രതിനിധികളിൽ 78 പേരും എംഎൽഎമാരായിരുന്നു; അതായത്, പത്തിൽ ഏഴ് കേസുകളും സംസ്ഥാനതല രാഷ്ട്രീയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഈ പ്രവണത വളരെ പ്രകടമാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കേസുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് നാഗാലാൻഡിലാണ് (32 കേസുകൾ); ഇവയെല്ലാം എംഎൽഎമാരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും പ്രധാനമായും ‘നാഷണലിസ്റ്റ് ഡെമോക്രാറ്റിക് പ്രോഗ്രസീവ് പാർട്ടി’ (NDPP), ‘നാഗ പീപ്പിൾസ് ഫ്രണ്ട്’ (NPF) എന്നിവ തമ്മിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ പുനർവിന്യാസത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ 20 കേസുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു; ‘ഓൾ ഇന്ത്യ തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസിൽ’ നിന്ന് ‘നാഷണലിസ്റ്റ് സിറ്റിസൺസ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ’യിലേക്ക് മാറിയ ലോക്‌സഭാ എംപിമാരുടേതായിരുന്നു ഇവ. ഇതൊരു ലയനമാണെന്ന് എംപിമാർ അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും വിഷയം നിലവിൽ ലോക്‌സഭാ സ്പീക്കറുടെ പരിഗണനയിലാണ്.

തെലങ്കാന, ഗോവ, പഞ്ചാബ്, മഹാരാഷ്ട്ര തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും സമാനമായ മാറ്റങ്ങൾ പ്രകടമാണ്; ഇവിടെ പ്രാദേശിക-ദേശീയ പാർട്ടികൾക്കിടയിലുള്ള എംഎൽഎമാരുടെയും എംപിമാരുടെയും കൂറുമാറ്റമാണ് പ്രധാനമായും നടന്നത്. വിവിധ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകൾക്കിടയിൽ പാർട്ടി മാറുന്നവരുടെ എണ്ണത്തിൽ വലിയ അന്തരമുണ്ടെന്ന് ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. പാർട്ടി വിട്ട ജനപ്രതിനിധികളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പേർ എൻ.ഡി.പി.പിയിൽ (NDPP) നിന്നാണ് (25 പേർ); തൊട്ടുപിന്നാലെ എ.ഐ.ടി.സി (20), കോൺഗ്രസ് (19), ബി.ആർ.എസ് (9), എ.എ.പി, എൻ.സി.പി, ശിവസേന-യു.ബി.ടി (ഓരോന്നിലും 7 വീതം) എന്നിവ വരുന്നു. അതേസമയം, പാർട്ടി മാറിയെത്തിയവരെ സ്വീകരിച്ചതിൽ എൻ.പി.എഫ് (NPF) 32 പേരെയും ബി.ജെ.പി 29 പേരെയും എൻ.സി.പി.ഐ (NCPI) 20 പേരെയും സ്വന്തമാക്കി. ആകെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട 111 സംഭവങ്ങളിൽ 81-ഉം ഈ മൂന്ന് പാർട്ടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്; അതായത് മൊത്തം കണക്കുകളുടെ ഏകദേശം 73 ശതമാനവും ഇവയിലാണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ മുതൽ സംഘടനാപരമായ കാരണങ്ങൾ വരെ നീളുന്ന, വ്യക്തിപരമായ പാർട്ടി മാറ്റങ്ങൾക്ക് പിന്നിലെ കൃത്യമായ കാരണങ്ങൾ ഈ കണക്കുകൾ മാത്രം വെളിപ്പെടുത്തുന്നില്ലെങ്കിലും, ഇത്തരം മാറ്റങ്ങളുടെ വ്യാപ്തി വിപുലമായൊരു പരിശോധന അനിവാര്യമാക്കുന്നുണ്ട്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വിഷയം വോട്ടറുടെ തീരുമാനത്തെ ഇത് എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്നതാണ്. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തീരുമാനങ്ങൾ ഒരിക്കലും ഒറ്റപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തിലല്ല എടുക്കപ്പെടുന്നത്; പാർട്ടി ചിഹ്നങ്ങൾ, പ്രകടനപത്രികകൾ, നേതൃത്വം, പ്രാദേശിക പ്രതിച്ഛായ എന്നിവയെല്ലാം വോട്ടർമാരുടെ നിലപാടുകളെ കാര്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്നു. പതിറ്റാണ്ടുകളായി ദേശീയ-സംസ്ഥാന തലങ്ങളിൽ വിപുലമായ സർവേകളിലൂടെ വോട്ടർമാരുടെ പെരുമാറ്റം പഠിച്ചുവരുന്ന ‘ലോക്‌നിതി-സി.എസ്.ഡി.എസ്’ (Lokniti-CSDS) നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങൾ, ‘പാർട്ടി ലേബലി’ന്റെ അഥവാ പാർട്ടിയുടെ പേരിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ എടുത്തുകാട്ടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, 2025-ലെ ഡൽഹി നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തിയ ഒരു സർവേയിൽ, വോട്ട് ചെയ്യാനുള്ള തീരുമാനത്തിൽ പാർട്ടിക്കാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതെന്ന് 57 ശതമാനം പേരും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. എല്ലാ വോട്ടർമാരും പാർട്ടിക്കല്ല ഏറ്റവും ഉയർന്ന പരിഗണന നൽകുന്നതെങ്കിലും, വലിയൊരു വിഭാഗം വോട്ടർമാർ അക്കാര്യത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നുണ്ട്. തൽഫലമായി, തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള പാർട്ടി മാറ്റം, ഒരു ജനപ്രതിനിധി ഏത് രാഷ്ട്രീയ സ്വത്വത്തിലാണോ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് അതിനെത്തന്നെ മാറ്റിമറിക്കുകയും, അതുവഴി ജനാധിപത്യപരമായ ജനവിധി എന്ന ആശയത്തെത്തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

1985-ലെ 52-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയിലൂടെ (പത്താം ഷെഡ്യൂൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തുകൊണ്ട്) നിലവിൽ വന്ന കൂറുമാറ്റ നിരോധന നിയമത്തിലൂടെ ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടനാപരമായ ചട്ടക്കൂട് ഈ പ്രശ്നത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ജനപ്രതിനിധികൾ ഏകപക്ഷീയമായി കൂറുമാറുന്നതും അതുവഴി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സർക്കാരുകളെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതും തടയുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. പിന്നീട് 91-ാം ഭേദഗതിയിലൂടെ ഇത് കൂടുതൽ ശക്തമാക്കി; ലയനത്തിനുള്ള പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥകൾ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടുതന്നെ, പാർട്ടി പിളർപ്പിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഇളവുകൾ ഇതിൽ പരിമിതപ്പെടുത്തി. എന്നിരുന്നാലും, നാല് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് ശേഷവും കൂറുമാറ്റം ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഒരു സ്ഥിരം പ്രതിഭാസമായി തുടരുന്നു. ഈ നിയമം സങ്കീർണ്ണമായ ഫലങ്ങളാണ് ഉണ്ടാക്കിയതെന്ന് അക്കാദമിക് ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ‘ഇന്റർനാഷണൽ ജേണൽ ഓഫ് കോൺസ്റ്റിറ്റ്യൂഷണൽ ലോ’-യിൽ 2024-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വിശകലനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പഠനങ്ങൾ വാദിക്കുന്നത് ഇതാണ്: കൂറുമാറ്റം തടയുന്നത് രാഷ്ട്രീയ ഛിന്നഭിന്നത കുറയ്ക്കുമ്പോൾ തന്നെ, ഒരേസമയം കേന്ദ്രീകൃത പാർട്ടി നേതൃത്വത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും നിയമസഭാംഗങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ പരിമിതപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

കൂടാതെ, ‘പാർലമെന്ററി അഫയേഴ്സ്’ എന്ന മേഖലയിലെ ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഇത്തരം നിയമങ്ങൾ ജനപ്രതിനിധികളുടെ തീരുമാനമെടുക്കൽ പ്രക്രിയയെ കാര്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവ ഉറപ്പാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്ന സ്ഥിരത എല്ലായ്പ്പോഴും ഉറപ്പുനൽകുന്നില്ല എന്നാണ്. ഇത് സൂക്ഷ്മമായ ഒരു സന്തുലിതാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്നു: നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത പാർട്ടി മാറ്റം രാഷ്ട്രീയ വിലപേശലുകൾക്കും അസ്ഥിരതയ്ക്കും വഴിയൊരുക്കുന്നു; അതേസമയം, അമിതമായ പാർട്ടി അച്ചടക്കം ജനപ്രതിനിധിക്ക് വിയോജിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു. കൂടാതെ, പാർട്ടി മാറുന്നത് സ്വാഭാവികമായും തെറ്റായ ഒരു പ്രവൃത്തിയല്ല. പാർട്ടികൾ പിളരുന്നു, സഖ്യങ്ങൾ മാറുന്നു, ആശയപരമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ രൂക്ഷമാകുന്നു. ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ വോട്ടർമാർ പിന്നീട് ഈ പുതിയ നിലപാടിനെ അംഗീകരിക്കുമ്പോൾ, അവർ തങ്ങളുടെ തീരുമാനം പുതുക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. പുതിയൊരു ജനവിധി തേടാതെ ജനപ്രതിനിധികൾ പക്ഷം മാറുമ്പോഴാണ് പ്രധാനമായും വിവാദങ്ങൾ ഉടലെടുക്കുന്നത്.

കൂറുമാറ്റത്തിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഭരണഘടനാ നിയമത്തിനപ്പുറം സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ തലങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു. ‘യൂറോപ്യൻ ജേണൽ ഓഫ് പൊളിറ്റിക്കൽ ഇക്കോണമി’-യിൽ 2023-ൽ വന്ന ഒരു പഠനം കണക്കാക്കിയത്, കാലഘട്ടത്തെയും നിർവചനത്തെയും ആശ്രയിച്ച് 10 മുതൽ 30 ശതമാനം വരെ ഇന്ത്യൻ എം.എൽ.എ.മാരെ കൂറുമാറ്റക്കാരായി തരംതിരിക്കാം എന്നാണ്. കൂറുമാറാത്തവരെ അപേക്ഷിച്ച് കൂറുമാറിയവർ സർക്കാർ മന്ത്രിമാരാകാനുള്ള സാധ്യത രണ്ടോ മൂന്നോ മടങ്ങ് കൂടുതലാണെന്ന് പഠനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി; പാർട്ടി മാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള ആനുകൂല്യങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. കൂറുമാറ്റത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുമ്പോൾ കേവലമായ ധാർമ്മിക വിലയിരുത്തലുകൾക്ക് പകരം ആഴത്തിലുള്ള വിശകലനപരമായ സമീപനം ആവശ്യമാണെന്ന് ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ അടിവരയിടുന്നു.

അവസാനമായി, എ.ഡി.ആർ. (ADR) രേഖപ്പെടുത്തിയ 111 കേസുകൾ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിധിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു അടിസ്ഥാന ചോദ്യത്തിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു: ആ വിധി വ്യക്തിയായ ജനപ്രതിനിധിക്കാണോ, രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്കാണോ, അതോ വോട്ടർമാർക്കാണോ അവകാശപ്പെട്ടത്? ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്കുള്ളിൽ ജനപ്രതിനിധികളെ ക്രമീകരിക്കുകയും കൂറുമാറ്റം നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് അംഗീകാരത്തിന്റെ പരമമായ ഉറവിടം വോട്ടർമാർ തന്നെയാണ്. ശക്തമായ ഒരു ജനാധിപത്യ വ്യവസ്ഥിതിക്ക് ഈ ഘടകങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പര സഹകരണം അനിവാര്യമാണ്. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ ആഭ്യന്തര ജനാധിപത്യം വളർത്തുകയും, നിയമസഭാംഗങ്ങൾക്ക് ആത്മാർത്ഥമായ ആശയപരമായ നിലപാടുകൾ പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള ഇടം ലഭിക്കുകയും, വോട്ടർമാർക്ക് തങ്ങളുടെ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളെക്കുറിച്ച് വ്യക്തതയുണ്ടാവുകയും വേണം.

ഒരു ജനപ്രതിനിധി തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ കൂറ് അടിസ്ഥാനപരമായി മാറ്റുമ്പോൾ, അതിനു പിന്നിലെ കാരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഭരണഘടനാപരമായ നടപടിക്രമങ്ങളെക്കുറിച്ചും അറിയാനുള്ള അവകാശം പൊതുജനത്തിനുണ്ട്. ജനാധിപത്യപരമായ ഉത്തരവാദിത്തത്തെക്കുറിച്ച് ഗൗരവമായി ചിന്തിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സുപ്രധാന സൂചകമായി ADR-ന്റെ വിവരങ്ങൾ വർത്തിക്കുന്നു. വോട്ടെണ്ണലോടെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ജനവിധി അവസാനിക്കുന്നില്ല; ജനപ്രതിനിധിയുടെ കാലാവധിയിലുടനീളം ഉത്തരവാദിത്തബോധം നിലനിൽക്കേണ്ടതുണ്ട്. വോട്ടർമാർ തങ്ങളുടെ തീരുമാനം രേഖപ്പെടുത്തിയ ശേഷം രാഷ്ട്രീയ കൂറ് മാറാൻ അനുവദിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന രാഷ്ട്രീയ പുനർവിന്യാസത്തിൽ വോട്ടർ കേവലം വിസ്മരിക്കപ്പെട്ട ഒരു പങ്കാളിയായി മാറുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ഇന്ത്യയിലെ ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ബാധ്യതയുണ്ട്.

 

Related