2024 ജനുവരി 21-ന് കൊല്ലം പരവൂർ മുൻസിഫ്-മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയിലെ അസിസ്റ്റന്റ് പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടറായിരുന്ന എസ്. അനീഷ്യ (41) സ്വന്തം വസതിയിൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്ത സംഭവം കേരളത്തിലെ നീതിന്യായ സംവിധാനത്തെയും പ്രോസിക്യൂഷൻ വകുപ്പിനെയും നടുക്കിയിരുന്നു. ഒരു സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥയുടെ ആത്മഹത്യ എന്ന നിലയിൽ ആരംഭിച്ച കേസ് പിന്നീട് ജോലിസ്ഥലത്തെ മാനസിക പീഡനം, അധികാര ദുരുപയോഗം, സ്ത്രീ ഉദ്യോഗസ്ഥകളുടെ തൊഴിൽസുരക്ഷ, അന്വേഷണത്തിലെ വീഴ്ചകൾ, ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം എന്നീ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തിയ സംഭവമായി മാറി. രണ്ടര വർഷത്തിനുശേഷം യു.ഡി.എഫ്. സർക്കാർ കേസ് വീണ്ടും വകുപ്പുതല പുനരന്വേഷണത്തിന് വിധേയമാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതോടെ, ഇതുവരെ നടന്ന അന്വേഷണത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത തന്നെ വീണ്ടും പൊതുചർച്ചയാകുകയാണ്.
അനീഷ്യ പരവൂർ മുൻസിഫ്-മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചുവരികയായിരുന്നു. 2023 നവംബർ മുതൽ ജോലിസ്ഥലത്ത് അവർ കടുത്ത മാനസിക പീഡനത്തിനും അപമാനത്തിനും ഇരയായിരുന്നുവെന്നാണ് കുടുംബാംഗങ്ങളും സഹപ്രവർത്തകരും പിന്നീട് ആരോപിച്ചത്. മരണത്തിന് ഒരാഴ്ച മുമ്പ്, അന്നത്തെ കൊല്ലം ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ ഓഫ് പ്രോസിക്യൂഷനായ അബ്ദുൽ ജലീൽ ഔദ്യോഗിക ഓഫീസ് വാട്സ്ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ പങ്കുവെച്ച സ്ത്രീകളെ അവഹേളിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള ഒരു സിനിമാ ദൃശ്യവും പിന്നീട് വലിയ വിവാദമായി. പുരുഷന്മാരെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന വനിതാ അഭിഭാഷകർക്ക് ദുരന്തകരമായ അന്ത്യം സംഭവിക്കുമെന്ന ആശയമുള്ള ആ വീഡിയോ അനീഷ്യയെ മാനസികമായി വല്ലാതെ ബാധിച്ചുവെന്നാണ് കുടുംബത്തിന്റെ ആരോപണം.
2024 ജനുവരി 21-ന് അനീഷ്യയെ മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തി. മരണത്തിന് പിന്നാലെ നടത്തിയ പരിശോധനയിൽ അവർ എഴുതിയ 19 പേജുള്ള ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പും നിരവധി ശബ്ദസന്ദേശങ്ങളും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ കണ്ടെത്തി. ആ കുറിപ്പുകളിലും ശബ്ദരേഖകളിലും ജോലിസ്ഥലത്ത് നേരിട്ട മാനസിക പീഡനങ്ങളും അപമാനങ്ങളും വിശദമായി വിവരിച്ചിരുന്നതായും, അന്നത്തെ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ ഓഫ് പ്രോസിക്യൂഷൻ അബ്ദുൽ ജലീലിനെയും സഹപ്രവർത്തകനായ അസിസ്റ്റന്റ് പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ ശ്യാം കൃഷ്ണ കെ.ആറിനെയും പേരെടുത്ത് പരാമർശിച്ചിരുന്നതായും അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ പിന്നീട് പുറത്തുവന്നു. ഇവരുടെ പെരുമാറ്റമാണ് തന്നെ ആത്മഹത്യയിലേക്ക് തള്ളിവിട്ടതെന്നായിരുന്നു അനീഷ്യയുടെ ആരോപണം.
മരണത്തിന് പിന്നാലെ ആദ്യം അസ്വാഭാവിക മരണത്തിനാണ് കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പും ശബ്ദസന്ദേശങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടും ആത്മഹത്യാപ്രേരണ കുറ്റം ഉടൻ ചുമത്താതിരുന്നതും അന്വേഷണത്തിൽ കാലതാമസം വന്നതും തുടക്കം മുതൽ വിമർശനത്തിന് ഇടയാക്കി. കുടുംബം, അഭിഭാഷക സംഘടനകൾ, വനിതാ സംഘടനകൾ എന്നിവർ ശക്തമായി പ്രതിഷേധിച്ചതോടെയാണ് കേസ് ജില്ലാ ക്രൈംബ്രാഞ്ചിലേക്കും പിന്നീട് സംസ്ഥാന ക്രൈംബ്രാഞ്ചിലേക്കും കൈമാറിയത്.
അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി അബ്ദുൽ ജലീലിനും ശ്യാം കൃഷ്ണയ്ക്കുമെതിരെ ആത്മഹത്യാപ്രേരണ കുറ്റം ചുമത്തി കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു. 2024 ഏപ്രിലിൽ സംസ്ഥാന ക്രൈംബ്രാഞ്ച് ഇരുവരെയും അറസ്റ്റ് ചെയ്തെങ്കിലും അന്നുതന്നെ ജാമ്യം ലഭിച്ചു. പിന്നീട് ഇരുവരുടെയും സസ്പെൻഷൻ പിൻവലിക്കുകയും അതേ പദവിയിൽ വകുപ്പിലെ മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. അന്വേഷണം പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ പ്രതികൾ വീണ്ടും സർവീസിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയതും വിവാദമായി.
അനീഷ്യയുടെ മരണത്തിന് നാലുദിവസത്തിനകം അന്നത്തെ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പ്രോസിക്യൂഷൻ ടി.എ. ഷാജി വകുപ്പുതല വസ്തുതാന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സിലെ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടർ ഓഫ് പ്രോസിക്യൂഷൻ അഡ്വ. കെ. ഷീബയ്ക്കായിരുന്നു അന്വേഷണ ചുമതല. രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാനായിരുന്നു നിർദേശം. അവർ കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും സുഹൃത്തുക്കളുടെയും ആരോപണവിധേയരായ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും മൊഴികൾ രേഖപ്പെടുത്തി 2024 ജനുവരി 31-ന് റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചു.
എന്നാൽ, ഈ റിപ്പോർട്ടാണ് പിന്നീട് ഏറ്റവും വലിയ വിവാദമായത്. അബ്ദുൽ ജലീലിന് സമാന പദവിയിലും അതേ കേഡറിലുമുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥയാണ് അന്വേഷണം നടത്തിയതെന്നതിനാൽ തുടക്കം മുതൽ തന്നെ താൽപര്യസംഘർഷം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് കുടുംബത്തിന്റെ ആരോപണം. അതിലും പ്രധാനമായി, കേസിലെ ഏറ്റവും നിർണായക തെളിവുകളായ 19 പേജുള്ള ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പും ശബ്ദസന്ദേശങ്ങളും അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടിൽ പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അവ റിപ്പോർട്ടിന്റെ ഭാഗമാക്കിയിട്ടില്ലെന്നും കുടുംബം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ആരോപണവിധേയരായ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് അനുകൂലമായ മൊഴികൾക്കാണ് റിപ്പോർട്ടിൽ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകിയതെന്നും, ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പ് പോലുള്ള പ്രധാന തെളിവ് മനഃപൂർവം അവഗണിച്ചതിലൂടെ ആരോപണവിധേയരെ സംരക്ഷിക്കുകയാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതെന്നും മാതാപിതാക്കൾ ആരോപിച്ചു.
ആ റിപ്പോർട്ടാണ് പിന്നീട് പ്രതികൾ മുൻകൂർ ജാമ്യം നേടുന്നതിനും അറസ്റ്റ് ഒഴിവാക്കുന്നതിനും സഹായകമായതെന്നും കുടുംബം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതേസമയം, ക്രിമിനൽ അന്വേഷണത്തിലും കാര്യമായ പുരോഗതി ഉണ്ടായില്ലെന്ന വിമർശനവും ശക്തമായി. കുറ്റപത്രം സമർപ്പിക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടായ കാലതാമസം അന്വേഷണത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യം സൃഷ്ടിച്ചു.
ഇതിനിടെ അനീഷ്യയുടെ മാതാപിതാക്കൾ സി.ബി.ഐ. അന്വേഷണം ആവശ്യപ്പെട്ട് കേരള ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. സംസ്ഥാന സർക്കാർ സി.ബി.ഐ. അന്വേഷണത്തോട് എതിർപ്പില്ലെന്ന് അറിയിച്ചെങ്കിലും, സി.ബി.ഐ. കേസ് ഏറ്റെടുക്കാൻ തയ്യാറായില്ല. അതിനാൽ അന്വേഷണം സംസ്ഥാന ഏജൻസികളുടെ കൈകളിൽ തന്നെ തുടർന്നു.
പിന്നീട് മറ്റൊരു നിർണായക വിവരം പുറത്തുവന്നു. ആദ്യഘട്ട പൊലീസ് അന്വേഷണത്തിൽ ഗുരുതരമായ വീഴ്ചകളുണ്ടായെന്ന കണ്ടെത്തലിനെ തുടർന്ന് അന്നത്തെ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥരായ ഒരു ഡിവൈ.എസ്.പി.യുടെയും ഒരു എസ്.ഐ.യുടെയും ആഭ്യന്തര അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിട്ടു. ഇതോടെ പ്രശ്നം ആരോപണവിധേയരായ ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ലെന്നും, അന്വേഷണ സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനരീതിയും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയാണെന്നും വ്യക്തമായി.
2026 ജൂലൈ 20-ന് അനീഷ്യയുടെ മാതാപിതാക്കളായ പ്രസന്നയും സത്യദേവനും പുതിയ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പ്രോസിക്യൂഷന് വിശദമായ പരാതി നൽകി. മുൻ വകുപ്പുതല അന്വേഷണം നീതിപൂർവമല്ലായിരുന്നുവെന്നും, ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പും ശബ്ദസന്ദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിർണായക തെളിവുകൾ പരിശോധിച്ചില്ലെന്നും, പ്രധാന സാക്ഷികളെ ചോദ്യം ചെയ്തില്ലെന്നും, അന്വേഷണം നടത്തിയ ഉദ്യോഗസ്ഥയ്ക്ക് താൽപര്യസംഘർഷം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഈ പരാതിക്ക് ഒരാഴ്ചയ്ക്കകം, 2026 ജൂലൈ 27-ന് ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പ്രോസിക്യൂഷൻ ടി. ആസഫ് അലി, കേസിൽ “വിശദവും അർഥവത്തുമായ അന്വേഷണം” നടത്താൻ ഡയറക്ടർ ഓഫ് പ്രോസിക്യൂഷന് ഉത്തരവിട്ടു. മരണത്തിലേക്ക് നയിച്ച സാഹചര്യങ്ങളിൽ വകുപ്പിന്റെ ഭാഗത്ത് എന്തെങ്കിലും വീഴ്ച സംഭവിച്ചോയെന്നും മുൻ അന്വേഷണം ശരിയായ രീതിയിലായിരുന്നോയെന്നും പരിശോധിച്ച് എത്രയും വേഗം സമഗ്ര റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാനാണ് നിർദേശം.
ഈ ഉത്തരവ് കേസിലെ നിർണായക വഴിത്തിരിവായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. രണ്ടര വർഷമായി മാതാപിതാക്കൾ ഉയർത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന പരാതികൾക്ക് ആദ്യമായി ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ലഭിച്ചതായാണ് നിയമവൃത്തങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നത്. പുതിയ അന്വേഷണം ആത്മഹത്യാക്കുറിപ്പും ശബ്ദസന്ദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ തെളിവുകളും വീണ്ടും പരിശോധിക്കുമോ, ആദ്യ അന്വേഷണത്തിലെ വീഴ്ചകൾ കണ്ടെത്തുമോ, അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തുടർനടപടികൾ ഉണ്ടാകുമോ എന്നതാണ് ഇനി നിർണായകം.
ഇപ്പോൾ അനീഷ്യ കേസ് രണ്ട് സമാന്തര തലങ്ങളിലാണ് മുന്നോട്ടുപോകുന്നത്. ആത്മഹത്യാപ്രേരണയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ക്രിമിനൽ കേസ് ഒരു വശത്തും, പ്രോസിക്യൂഷൻ വകുപ്പിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തവും ആദ്യ അന്വേഷണത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയും പരിശോധിക്കുന്ന പുതിയ വകുപ്പുതല അന്വേഷണം മറുവശത്തും തുടരുകയാണ്. രണ്ടര വർഷം പിന്നിട്ടിട്ടും അനീഷ്യയുടെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ ഉത്തരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടില്ല. ആ ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്താനുള്ള മറ്റൊരു അവസരമായാണ് ഈ പുനരന്വേഷണത്തെ കേരളം കാണുന്നത്. ഇനി പുറത്തുവരുന്ന റിപ്പോർട്ടും തുടർനടപടികളും അനീഷ്യയുടെ കേസിന്റെ ഭാവിയെ മാത്രമല്ല, സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെയും നീതിയുടെയും വിശ്വാസ്യതയെയും നിർണയിക്കുന്നതായിരിക്കും.
