September 16 Wednesday 2026

September 16 Wednesday 2026

ആനന്ദമഠം നോവലും വന്ദേമാതരവും: വംശീയ ഉന്‍മൂലനത്തിന്‍റെ ആമുഖഭാഷ്യം

ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തെ (First War of Independence,1857)1858 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ അടിച്ചമർത്തിയ വർഷം തന്നെ ഡെപ്യൂട്ടി മജിസ്ട്രേറ്റ് തസ്തികയിൽ (ആദ്യ ഇന്ത്യക്കാ രൻ) കയറി കൂടിയ ഒരിന്ത്യക്കാരൻ്റെ കൂറ് ആരോടായിരിക്കും എന്ന് പറയേണ്ടതില്ല!

(ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ അടിച്ചമർത്തിയതിലൂടെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെ എണ്ണം 20 ലക്ഷം മുതൽ 1 കോടി വരും എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നു. 25 കോടി ജനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്ന ഭൂ പ്രദേശത്തെ ഒരു കോടി ജനങ്ങൾ വരെ ബ്രിട്ടീഷ് അടിച്ചമർത്തൽ വഴി കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാകാം. എന്നു പറഞ്ഞാൽ 100 നാട്ടുകാ രിൽ 4 പേർ വെച്ച് രക്തസാക്ഷികളാകേണ്ടി വന്നു എന്നാണർത്ഥം. ഇന്നത്തെ കണക്കിന് 147.8 കോടി ഇന്ത്യക്കാരിൽ 5 കോടി 88 ലക്ഷം പേർക്ക് തുല്യമാണ് മരണ സംഖ്യ. ഇത്രയധികം ധീരന്മാർ രക്തസാക്ഷികളായത് സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യ എന്ന സ്വപ്നത്തിൻ്റെ ഭാഗമായിട്ടായിരുന്നു. അതിന് മുമ്പുള്ള 100 വർഷത്തിനിടയിലെ രക്ത സാക്ഷികളെ നമുക്കറിയാം (പഴശ്ശി,അഞ്ചുതെങ്ങ്,ദളവ, കട്ടബൊമ്മൻ,വെല്ലൂർ ജയിൽ etc , etc))

കോളനി ഭരണത്തോടുളള സമ്പൂർണ്ണ കൂറ് തെളിയിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ ബംഗാളി ജഡ്ജിയായ ആ ഭീരു (സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തെ ബഹുമാനിക്കുന്നവരുടെ ഭാഷയിൽ) 1891 ൽ ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ് ആയി വിരമിച്ചു. സായിപ്പന്മാർ ഇയാളുടെ സേവനത്തെ പരിഗണിച്ച് റായ് ബഹദൂർ പദവിയും CIE പദവിയും നൽകി ആദരിച്ചു.

ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ ദല്ലാൾ പണി ചെയ്ത ആൾ തൻ്റെ സർവീസ് കാലത്ത്,1882 ൽ ഒരു നോവൽ എഴുതി, ആനന്ദ മഠം. പ്രസ്തുത നോവലിൻ്റെ ലക്ഷ്യം, ബ്രിട്ടീഷ്കാർ ആഗ്രഹിച്ചു വന്ന പ്രകാരം ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ മത സ്പർധ ഒരുക്കി എടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു (Divide communally and Rule).

നോവൽ എഴുതിയത് 1882 ൽ ആണെങ്കിലും പശ്ചാത്തലം ബംഗാൾ വർഷം1176 അഥവാ 1770. ബംഗാൾ ക്ഷാമം ഒരു കോടി മനുഷ്യരെ കൊന്നു. Chhiyattar-er Monnontor എന്ന് ബംഗാളികൾ വിശേഷിപ്പിച്ച പട്ടിണിയാൽ മൂന്നിലൊന്നു പേർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടമായി. വരൾച്ചയായിരുന്നു പ്രധാന വില്ലൻ. വരൾച്ചയിലും വർധിച്ച തോതിലെ നികുതി പിരിവ് തുടർന്നത്; നീലം, പോപ്പി തുടങ്ങിയ നാണ്യവിള കൃഷി പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചതും കൂട്ട മരണങ്ങൾക്ക് കാരണമായി, വസൂരി രോഗവും ഉണ്ടായിരുന്നു. നികുതി പിരിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ്കാർക്ക് നൽകാൻ മാത്രം അധികാരങ്ങൾ ഉള്ള സെയ്ഫുദ് ദൗള എന്ന അധികാരി തന്നെ വസൂരി പിടിച്ചു മരിച്ചു. തിരുവിതാംകൂർ രാജാവിനെ പോലെ ബ്രിട്ടൻ്റെ അനുസരണയിലായിരുന്നു ബംഗാളിലെ നവാബും.
ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ എഴുതിയ നോവലിൽ സംഭവങ്ങൾ നടക്കുന്നത് പടചിൻഹയിൽ. പടചിൻഹ ഗ്രാമം വരണ്ടുണങ്ങി, ജനങ്ങൾ ഗ്രാമം ഉപേക്ഷിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. നായകൻ ഭവേന്ദ്ര, അദ്ദേഹത്തിനൊപ്പം മഹേന്ദ്രയും ഭാര്യയും മകൾ കല്യാണിയും. മഹേന്ദ്രയും കുടുംബവും ഗ്രാമം ഉപേക്ഷിച്ച് മുർഷിദാബാദി, കാസിംബസാർ, കൊൽക്കത്ത ഇവിടെ എവിടെ എങ്കിലും എത്തിച്ചേരാൻ കാൽനട യാത്ര തുടങ്ങുന്നു. വഴിയിൽ വെച്ച് മഹേന്ദ്ര കുടുംബവുമായി കാട്ടിൽ വെച്ച് പിരിയുന്നു. ഭാര്യയും മകളും കൊള്ളക്കാരുടെ പിടിയിൽ. അവരിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടുന്ന കുടുംബത്തിൻ്റെ രക്ഷകനായി സനാതനനായ ഭവേന്ദ്ര പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹം മഹേന്ദ്രനെ കണ്ടു പിടിച്ച് ഭാര്യയുടെയും മകളുടെയും അടുത്തെത്തിക്കുന്നു.
മഹേന്ദ്രയും ഭവേന്ദ്രയും തമ്മിൽ കണ്ടുമുട്ടിയ ശേഷം സമരബോധം ജനിപ്പിക്കാനായി സന്യാസിയായ ഭവേന്ദ്ര ചൊല്ലി കേൾപ്പിക്കുന്ന കവിതയാണ് വന്ദേമാതരം. രണ്ടു പേരും ബ്രിട്ടീഷ് പട്ടാളക്കാരാൽ പിടിക്കപ്പെടുന്നു. ആഫീസറെ കൊലപ്പെടുത്തി രക്ഷപെടുന്നു ഇരുവരും. കാട്ടിലൂടെയുള്ള യാത്രയിൽ മഹേന്ദ്രയെ മാതൃരാജ്യ സ്നേഹം ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു സന്യാസി. അമ്മ മണ്ണ് , Motherland, is more than heaven itself എന്നാണ് ഭാവനന്ദ പറയുന്നത്.
യഥാർത്ഥ അമ്മ മാതൃഭൂമിയാണ് എന്ന് മഹേന്ദ്രക്കു മനസ്സിലാക്കി കൊടുക്കുവാൻ ചൊല്ലി കൊടുക്കുന്ന (നോവലിൻ്റെ ആദ്യ ഭാഗത്തിൻ്റെ എട്ടാം അധ്യായത്തിലെ) കവിതയാണ് വന്ദേ ഭാരതം.
“Mother, I bow to thee!
Rich with thy hurrying streams,
Bright with thy orchard gleams,
Cool with thy winds of delight,
Dark fields waving, Mother of might,
Mother free!” അങ്ങനെ പോകുന്നു വരികൾ.
1883 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആനന്ദമഠം (Ananth Math)ചരിത്ര നോവൽ എന്ന തരത്തിലാണ് വായനക്കാരെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നത്. സന്യാസി-ഫക്കീർമാർ നടത്തിയ കോളനി വിരുധ കലാപത്തിൻ്റെ (ബംഗാളികളുടെ) ഐക്യബോധത്തെ പൂർണ്ണമായും തമസ്ക്കരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുന്ന നോവലിൻ്റെ ഏഴാം അധ്യായം മുതൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭക്തിയും മുസ്ലീ വിരുദ്ധതയും അവതരിപ്പിക്കാന്‍ ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജി പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചു.
ഹിന്ദുത്വ വാദികളുടെ (സവർക്കർ തുടങ്ങി ഹേഗഡെവാർ, ഗോൾവാൾക്കർ മുതലായ) ഇസ്ലാമോഫോബിയ സമീപനത്തിന് അടിത്തറ പാകും വിധമാണ് (ചരിത്ര നോവൽ എന്ന് തെറ്റിധരിപ്പിക്കും വിധം) ആനന്ദമഠം വികസിക്കുന്നത്.

ആനന്ദ മഠം നോവൽ ബംഗാളിലെ 1770ലെ പട്ടിണിയുടെ തീവ്രത വിവരിക്കുന്നു. മഗധ, മിഥില, കാശി, കാഞ്ചി, ഡൽഹി,കാശ്മീർ തുടങ്ങിയ പ്രാദേശത്ത് ജനങ്ങൾ പട്ടിണിയാൽ പുല്ല് കഴിക്കുന്നു. ഉറുമ്പുകളെ, പട്ടികളെ ഒക്കെ മനുഷ്യർ ഭക്ഷിക്കാൻ നിർബന്ധിതമാകുകയാണ്. ഗർഭ പാത്രം തന്നെ തകർത്ത് ഭക്ഷണമാക്കുകയാണ് ചിലർ. ഇതിനൊക്കെ ഉത്തരവാദി, മിർസാഫിർ (നവാബ്) കറുപ്പ് കഴിച്ച്, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ മറന്നു എന്ന് പറയുന്ന നോവൽ, ഭരണം നടത്തുന്ന ബ്രിട്ടീഷ്കാരെ കുറ്റപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചിട്ടില്ല.

ആനന്ദ മഠം നോവലിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ, വരൾച്ച മൂലം നാട് ഉപേക്ഷിച്ച് നഗര ത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ, കാട്ടിൽ വെച്ച് വഴിതെറ്റി പോകുന്നു. സന്യാസി ഭവേന്ദ്രയുടെ സഹായത്താൽ, മഹേന്ദ്രയും കല്യാണിയും വീണ്ടും ഒന്നിക്കുന്നു, മകളും ഒപ്പമുണ്ട്. ഈ സമയം വിഷം സൂക്ഷിച്ചു വെച്ച പെട്ടി മകൾ തുറക്കുകയും വിഷ ഗുളിക കഴിക്കുകയുമാണ്. തക്ക സമയത്ത് കണ്ടുപിടിച്ച് കുട്ടിയെ രക്ഷപ്പെടുത്തുന്നു രക്ഷ കർത്താക്കൾ. കുട്ടിയുടെ വായിൽ നിന്ന് കിട്ടിയ ഗുളിക കല്യാണി എടുത്തു കഴിക്കുന്നു. കുട്ടി രക്ഷപെടുകയും അമ്മ മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
മഹേന്ദ്രയുടെ മകൾ ശാന്തി, സന്യാസിനിയായി വളരുകയാണ്. അവൾ ബാരിപൂറിലെ.ക്ക് പോകുന്നു, യുദ്ധ മുറകൾ പഠിക്കുന്നു. ഇതിനിടയിൽ മഹേന്ദ്രയും മറ്റൊരു പൊരാളി സത്യാനന്ദയും ജയിലിലാണ്. ശാന്തി ജഗനാഥ ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് കുറച്ചു നാൾ വളരുന്നുണ്ട്. ശാന്തിയും സന്യാസിമാരും ബ്രിട്ടീഷ് സേനയുമായി ഏറ്റുമുട്ടുന്നുണ്ട്. അതിൽ അഭിമാനം കൊള്ളും വിധമാണ് ബ്രിട്ടീഷ് നേതാവിൻ്റെയും ശാന്തിയുടെയും ആശയ വിനിമയം. തന്നെ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ തോൽപ്പിച്ചാൽ വിവാഹം കഴിച്ചുകൊള്ളൂ എന്ന് ശാന്തയെ കൊണ്ട് പറയിക്കും വിധം വെള്ളക്കാരനോട് മമത പുലർത്തുവാൻ ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജി ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ട് നോവലിൽ.
10 വർഷത്തെ (1769-1779)വരൾച്ച മൂലം എട്ടിൽ മൂന്ന് ബംഗാളികളും മരണപ്പെട്ടു. മഴ മടങ്ങി എത്തി എന്ന് നോവലിൻ്റെ മൂന്നാം അധ്യായം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വിളകൾ സമൃദ്ധമായി. എന്നാൽ, വാങ്ങാൻ ആളില്ലാത്ത അവസ്ഥയാണ്.

ഭവാനന്ദയും മറ്റ് സന്യാസിമാരും ആയുധങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ നാട്ടുകാരെ ഉപദേശിക്കുന്നു. രത്നങ്ങളും സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളും കൈവശം വെയ്ക്കുന്നതിലും പ്രധാനമാണ് ആയുധങ്ങൾ എന്ന് അവർ പഠിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. സന്യാസിമാർ മുസ്ലീം കുടുംബങ്ങളെ കൊള്ളയടിക്കാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു. അവരെ ചുട്ടുചാമ്പലാക്കണമെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. അതെ ശ്വാസത്തിൽ തന്നെ ചാറ്റർജി വാറൻ ഹെയ്സിറ്റിംഗിനെ (Governor General) ഉദയസൂര്യനോട് ഉപമിക്കുന്നുണ്ട്.

എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലും ഭരണാധികാരികൾ സംരക്ഷകരും സംരക്ഷിതരുമാണ്. എന്നാൽ നമ്മുടെ മുസ്ലീം ഭരണാധികാരികൾ നമുക്ക് എന്ത് സംരക്ഷണം നൽകുന്നു? നമ്മുടെ മതം നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. നമ്മുടെ ജാതിയെ അശുദ്ധമാക്കുന്നു. നമ്മുടെ ബഹുമാനം മലിനമാക്കപ്പെടുന്നു. നമ്മുടെ കുടുംബത്തിന്റെ ബഹുമാനം അപമാനിക്കപ്പെടുന്നു. ഇപ്പോൾ നമ്മുടെ ജീവിതവും അതേ പാതയിലാണ്. ദുഷിച്ച നീണ്ട താടിയെ നാം പുറത്താക്കിയില്ലെങ്കിൽ ഹിന്ദുക്കളുടെ ഹിന്ദുമതം നശിച്ചുപോകും. (സാധാരണ RSS ഗുണ്ടയും ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജിയും തമ്മിലുള്ള സാമ്യം വ്യക്തമാക്കാൻ ഇനിയും ഏറെ അവസരങ്ങൾ നോവലിലുണ്ട്).

ദോഷകാരികളായ പക്ഷികളുടെ (മുസ്‌ലിംകളുടെ) കൂട് തകർക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾ വളരെക്കാലമായി ആലോചിച്ചുവരികയാണ്. മുസ്‌ലിമിൻ്റെ നഗരത്തെ പൂർണ്ണമായും തകർക്കുക. അവരുടെ വീടുകൾ കത്തിച്ച് ഒരിക്കൽ കൂടി ഭൂമിയെ ശുദ്ധീകരിക്കുക എന്ന് തുടങ്ങുന്ന വിവരണങ്ങളിൽ യുദ്ധം നയിക്കുന്ന സന്യാസി (Guru of Our Guru) വിഷ്‌ണുവിൻ്റെ അവതാരമാണ്. ഇന്ന് വിഷ്ണു ദേവൻ അവരുടെ തടങ്കലിലാണ്, അദ്ദേഹത്തെ മോചിപ്പിക്കാൻ നമ്മുടെ വാളുകൾക്ക് കരുത്തുണ്ട്.

യഥാർത്ഥ ഹിന്ദുമതം വിജ്ഞാനത്തിൽ അതിഷ്ടിതമാണ്. വിജ്ഞാനത്തിന് രണ്ട് ഭാവങ്ങളുണ്ട്. സെക്യുലർ എന്ന ബാഹ്യ അറിവും ആത്മീയമായ ആന്തരിക ബോധവും. ആന്തരിക ജ്ഞാനമാണ് പ്രധാനം. ആന്തരിക ജ്ഞാനം ശക്തമാകണം എങ്കിൽ അതിന് ബാഹ്യ അറിവ് സഹായിക്കണം.അതിന് ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഭൗതിക നിലപാടുകൾ സഹായകരമാണ്. അതുകൊണ്ട് അവരാകട്ടെ നമ്മുടെ ഭരണാധിപന്മാർ. നമ്മൾ ഹിന്ദുക്കൾ വിജ്ഞാന രംഗത്തും മറ്റ് മേഖലയിലും കരുത്ത് നേടും വരെ അവർ ഭരണകർത്താക്കളായി തുടരണം. അവർക്കെതിരെ നമ്മൾ കലാപം ഉണ്ടാക്കരുത്. നമ്മുടെ ശത്രുക്കളായ മുഹമ്മദീയരെ കൊന്നും കൊള്ളയടിച്ചും നാട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയാണ് നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം.

ആനന്ദ മഠം നോവലിൽ തുടക്കം മുതൽ ഇരുപത്തിനാലാം അധ്യായത്തിൽ വരെ നോവലിസ്റ്റ് ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജി ശക്തമായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഇസ്ലാം വിരോധം വന്ദേ മാതരം കവിതയുടെ മൂന്നാം ചരണം മുതൽ പ്രകടമാണ്. ഇന്ത്യൻ ദേശീയതയെ ഹിന്ദു ദേവതയുടെ ഭാഗമായാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. 1775 ൽ എഴുതിയ ബംഗാളി പാട്ടിൻ്റെ ആദ്യ രണ്ട് ചരണങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇങ്ങനെ പോകുന്നു:
കോടി കോടി കണ്ഠ കള കള നിനാദ കരാളേ
ദ്വിസപ്ത കോടി ഭുജൈധൃത ഖരകരവാളേ ….
14 കോടി കൈകളിൽ വാളുകൾ ധരിച്ചവരെ പറ്റി,
പത്തു കൈകളിൽ ആയുധങ്ങൾ ഏന്തിയ ദുർഗ്ഗാദേവി
തുടങ്ങിയ പരാമർശങ്ങൾ ഈ നോവലിൽ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ബ്രിട്ടനെതിരെ ഓങ്ങണമെന്നല്ല എന്ന് വ്യക്തം. മുസ്ലീം ജനവിഭാഗത്തെ ആക്രമിച്ച് നാട്ടിൽ നിന്നും പുറത്താക്കണമെന്നും സായിപ്പന്മാർ ഭരിക്കാൻ യോഗ്യരാണ് എന്നും സമർത്ഥിക്കാനായി ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റർജി, ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരൻ്റെ കൂലിപ്പണി ചെയ്തുവരെ എഴുതിയ നോവലിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യമാണ് വന്ദേ മാതരത്തിൻ്റെ മൂന്നു മുതലുള്ള ചരണങ്ങളിൽ പങ്കുവെയ്ക്കുന്നത്.ഇന്ത്യയുടെ അഭ്യന്തര ശത്രുക്കൾ ഇവർ മൂവരും എന്ന ഗോൾവാൾക്കർ പ്രമാണം. 1932 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് വിരുധ സമരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഒരുങ്ങിയ അധ്യാപകനായ നാട്ടുകാരനെ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തി മടക്കിവിടുന്ന ഹെഗഡെവാർ,

പാകിസ്ഥാൻ വാദം ഉയർത്തിയ ശേഷം മുസ്ലിം ലീഗുമായി അധികാരം പങ്കുവെച്ച ശ്യാമപ്രസാദ്,
അമേരിക്കൻ മോഡൽ പ്രഖ്യാപിച്ച തിരുവിതാംകൂർ ഹിന്ദു രാജ്യത്തിൻ്റെ ഭരണകർത്താക്കൾ …

ഇവരുടെ ഒക്കെ ഇന്നത്തെ പരമ്പരയിൽ പെട്ട പ്രധാനമന്ത്രി മുതൽ കേരള സർവ്വകലാശാല വിസി, നേമം – കഴകൂട്ടം – ചാത്തന്നൂർ എംഎല്‍എമാർ ഗോപിമാരും ഗോപാലന്മാരും വിഷ പദവിയിലുളള ടീച്ചർ സംഘ അംഗങ്ങൾക്കും ദേശ ഭക്തിയിലൂടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് സെക്യുലർ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ഇന്ത്യയെ അടിമുടി കാവി അണിയിക്കൽ മാത്രമാണ്.

Related