ഗസ്സയുടെ തീയിൽ ഇന്ത്യയുടെ ആയുധശാല; ആംനസ്റ്റി അന്വേഷണം ഉയർത്തുന്ന ഗുരുതര ചോദ്യങ്ങൾ

ഗസ്സയിലെ യുദ്ധം ആരംഭിച്ച് മൂന്ന് വർഷം പിന്നിടുമ്പോൾ ലോകം ഇനി ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് ബോംബുകൾ വീഴുന്ന യുദ്ധഭൂമിയെക്കുറിച്ച് മാത്രമല്ല; ആ ബോംബുകൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ഫാക്ടറികളെക്കുറിച്ചും, അവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും, ആ യുദ്ധത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ശൃംഖലയെക്കുറിച്ചുമാണ്. യുദ്ധം ഇന്ന് അതിർത്തികൾക്കുള്ളിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഒരു രാജ്യത്ത് നിർമ്മിച്ച ഒരു ചെറിയ ലോഹഭാഗം ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ അകലെ ഒരു മിസൈലിന്റെ ഭാഗമായി മാറുകയും പിന്നീട് മറ്റൊരു രാജ്യത്തിലെ ഒരു സ്കൂളിലോ ആശുപത്രിയിലോ പതിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആഗോള പ്രതിരോധ ശൃംഖലയാണ് ആധുനിക യുദ്ധങ്ങളുടെ യാഥാർഥ്യം. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച “The Supply of Weapons and Ammunition to Israel” എന്ന അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് ഇന്ത്യയുടെ പങ്കിനെക്കുറിച്ച് ഗുരുതരമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നത്.

കസ്റ്റംസ് രേഖകൾ, ഷിപ്പിംഗ് മാനിഫെസ്റ്റുകൾ, കോർപ്പറേറ്റ് ഫയലിംഗുകൾ, കയറ്റുമതി രേഖകൾ, അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര വിവരങ്ങൾ എന്നിവ വിശകലനം ചെയ്താണ് ഈ റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നതെന്ന് ആംനസ്റ്റി വ്യക്തമാക്കുന്നു. രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസികളുടെ ചോർന്ന രേഖകളെയോ പേരില്ലാത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ മൊഴികളെയോ ആശ്രയിക്കാതെ, പൊതുവിൽ ലഭ്യമായ വ്യാപാര രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് അന്വേഷണ നിഗമനങ്ങളിലെത്തിയതെന്നാണ് സംഘടനയുടെ അവകാശവാദം.

റിപ്പോർട്ടിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ കണ്ടെത്തൽ, 2023 ഒക്ടോബർ 7 മുതൽ 2025 നവംബർ 30 വരെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ഇസ്രായേലിലേക്ക് 2,596 സൈനിക-ബന്ധപ്പെട്ട കയറ്റുമതികൾ നടന്നുവെന്നാണ്. ഈ കയറ്റുമതികളിൽ സൈനിക നിലവാരത്തിലുള്ള ചെറുആയുധങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ, സ്ഫോടകവസ്തുക്കളുടെ ഘടകങ്ങൾ, ആർട്ടിലറി ഷെല്ലുകളുടെ ഭാഗങ്ങൾ, ഡ്രോൺ വാർഹെഡുകളുടെ ഘടകങ്ങൾ, സൈനിക വാഹനങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി പ്രതിരോധ ഉപകരണങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ട് രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.

ആംനസ്റ്റിയുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, 3,90,516 സൈനിക നിലവാരത്തിലുള്ള ചെറുആയുധങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ, 5,64,970 സ്ഫോടകവസ്തുക്കളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഘടകങ്ങൾ, 298 സൈനിക വാഹനങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ഇസ്രായേലിലേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്യപ്പെട്ടു. സിവിലിയൻ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ മനഃപൂർവം ഒഴിവാക്കിയ ശേഷമാണ് ഈ കണക്കുകൾ തയ്യാറാക്കിയതെന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. അന്താരാഷ്ട്രമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട HS Code 93 (ആയുധങ്ങൾ, വെടിക്കോപ്പുകൾ, അനുബന്ധ ഉപകരണങ്ങൾ), HS Code 8710 (സൈനിക വാഹനങ്ങൾ) എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിലെ കയറ്റുമതികളാണ് പ്രധാനമായും പരിശോധിച്ചതെന്നും റിപ്പോർട്ട് വിശദീകരിക്കുന്നു.

റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യാപകമായി ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഒരു സംഭവമാണ് 2024 മെയ് മാസത്തിൽ ചെന്നൈയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട Borkum എന്ന ചരക്കുകപ്പൽ. ഈ കപ്പൽ സ്പെയിനിലെ കാർട്ടജീന തുറമുഖത്ത് എത്തിയപ്പോൾ അതിൽ ഇസ്രായേലിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്ന സൈനിക ചരക്കുകളുണ്ടെന്ന് തുറമുഖ തൊഴിലാളികൾ കണ്ടെത്തിയതായി റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. ഗാസയിൽ യുദ്ധം രൂക്ഷമായിരുന്ന കാലത്ത് ഇസ്രായേലിലേക്കുള്ള ആയുധ കയറ്റുമതി യൂറോപ്പിൽ ശക്തമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കാരണമായിരുന്നു. സ്പാനിഷ് തൊഴിലാളികൾ കപ്പൽ ഇറക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുകയും തുടർന്ന് സ്പെയിൻ സർക്കാർ കപ്പലിന് തുറമുഖ പ്രവേശനം നിഷേധിക്കുകയും ചെയ്തതായി റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

കസ്റ്റംസ് രേഖകൾ പ്രകാരം ആ കപ്പലിൽ 20 ടൺ റോക്കറ്റ് എഞ്ചിനുകൾ, 12.5 ടൺ സ്ഫോടക വസ്തുക്കൾ ഘടിപ്പിച്ച റോക്കറ്റുകൾ, 1.5 ടൺ പ്രത്യേക സൈനിക സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ എന്നിവ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അവയിൽ ചിലത് Premier Explosives Ltd, സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള Munitions India Ltd എന്നിവ നിർമ്മിച്ചതാണെന്നും റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.

അതിന് പിന്നാലെ 2024 ജൂണിൽ ഗാസയിലെ നുസൈറാത്ത് അഭയാർഥി ക്യാമ്പിലെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ അഭയകേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു സ്കൂളിന് നേരെയുണ്ടായ വ്യോമാക്രമണത്തെ റിപ്പോർട്ട് പരാമർശിക്കുന്നു. ആക്രമണത്തിനുശേഷം അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ കണ്ടെത്തിയ ഒരു മിസൈൽ ഭാഗത്തിൽ “Made in India” എന്ന അടയാളം ദൃശ്യമായിരുന്നുവെന്ന് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. എന്നാൽ ഒരു ഘടകത്തിൽ “Made in India” എന്ന അടയാളം കാണപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ആ പ്രത്യേക ആക്രമണത്തിൽ ഉപയോഗിച്ച ആയുധം ഇന്ത്യ നേരിട്ട് വിതരണം ചെയ്തതാണെന്ന് നിയമപരമായി തെളിയിക്കാനാകില്ല എന്ന കാര്യവും പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ആംനസ്റ്റി ഈ സംഭവത്തെ ഇന്ത്യയുടെ നിർമ്മാണ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ സൂചനയായാണ് ഉദ്ധരിക്കുന്നത്.

റിപ്പോർട്ട് ഏറ്റവും ശക്തമായി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന വാദം, ഇന്ത്യ ഇനി ഇസ്രായേലിന്റെ ഒരു ഉപഭോക്താവ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് അതിന്റെ പ്രതിരോധ ഉൽപ്പാദന ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമായിക്കഴിഞ്ഞുവെന്നാണ്. മുമ്പ് ഇസ്രായേലിൽ നിന്ന് ആയുധങ്ങൾ വാങ്ങുന്ന രാജ്യമായിരുന്ന ഇന്ത്യ, ഇന്ന് ഇസ്രായേൽ നിർമ്മിക്കുന്ന മിസൈലുകൾക്കും ഡ്രോണുകൾക്കും ആർട്ടിലറി സംവിധാനങ്ങൾക്കും ആവശ്യമായ ഭാഗങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രധാന ഉൽപ്പാദനകേന്ദ്രമായി മാറിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.

റിപ്പോർട്ടിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ഇന്ത്യൻ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പട്ടിക ശ്രദ്ധേയമാണ്. സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള Munitions India Limited, Advanced Weapons and Equipment India Limited, India Optel Limited എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പം സ്വകാര്യ കമ്പനികളായ Premier Explosives Ltd, Kalyani Strategic Systems, Indo-MIM, Ashoka Manufacturing തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളും റിപ്പോർട്ടിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ, ആർട്ടിലറി ഘടകങ്ങൾ, കൃത്യതയേറിയ ലോഹ നിർമാണ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, സൈനിക ഘടകങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഇവ നിർമ്മിക്കുന്നതെന്ന് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു.

ഇന്ത്യ-ഇസ്രായേൽ സംയുക്ത സംരംഭങ്ങൾക്കും റിപ്പോർട്ട് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. PLR Systems (Israel Weapon Industries-നൊപ്പം), Alpha Elsec Defence & Aerospace Systems (Elbit Systems-നൊപ്പം) എന്നീ സംയുക്ത സംരംഭങ്ങൾ രണ്ട് രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിരോധ വ്യവസായ ബന്ധം എത്രത്തോളം ആഴത്തിലായിക്കഴിഞ്ഞുവെന്നതിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളായി റിപ്പോർട്ട് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ “Make in India”, “ആത്മനിർഭർ ഭാരത്” നയങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇസ്രായേൽ സാങ്കേതികവിദ്യയും ഇന്ത്യൻ നിർമ്മാണ ശേഷിയും സംയോജിപ്പിച്ചാണ് ഈ ഉൽപ്പാദന സംവിധാനം വളർന്നതെന്ന് റിപ്പോർട്ട് നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

ആംനസ്റ്റി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം, ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിച്ച ഘടകങ്ങൾ എത്തിച്ചേരുന്നത് ഇസ്രായേലിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിരോധ കമ്പനികളായ Elbit Systems, Israel Aerospace Industries (IAI), Rafael Advanced Defence Systems എന്നിവയിലേക്കാണെന്നതാണ്. ഈ കമ്പനികളാണ് ഇസ്രായേൽ സൈന്യത്തിനായി ഡ്രോണുകൾ, മിസൈലുകൾ, ആർട്ടിലറി സംവിധാനങ്ങൾ, ഇലക്ട്രോണിക് യുദ്ധ സംവിധാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രധാന ആയുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യൻ കമ്പനികളിൽ നിന്ന് എത്തുന്ന ഘടകങ്ങൾ ഈ ഉൽപ്പാദന ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാണെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നത്.

ഇന്ത്യയും ഇസ്രായേലും തമ്മിലുള്ള പ്രതിരോധ സഹകരണം പുതിയതല്ല. 1999-ലെ കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം ഇസ്രായേൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന പ്രതിരോധ പങ്കാളികളിലൊന്നായി മാറി. നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ, ഡ്രോണുകൾ, മിസൈലുകൾ, റഡാറുകൾ, കൃത്യതയേറിയ ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തി. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ കാലത്ത് ഈ ബന്ധം കൂടുതൽ വിപുലമായി. 2017-ൽ ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി ആദ്യമായി ഇസ്രായേൽ സന്ദർശിച്ചു. തുടർന്ന് നിരവധി പ്രതിരോധ കരാറുകളും സാങ്കേതിക സഹകരണ പദ്ധതികളും നടപ്പിലായി. 2025-ൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും പ്രതിരോധ വ്യവസായ സഹകരണം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ധാരണാപത്രത്തിലും ഒപ്പുവച്ചു.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ആംനസ്റ്റി ഉന്നയിക്കുന്ന വിമർശനം കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത്. ഗാസയിൽ ഗുരുതരമായ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ നടക്കുന്നതായി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നിരവധി സംഘടനകൾ ആരോപിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഇസ്രായേൽ സൈന്യത്തിന്റെ വിതരണ ശൃംഖലയിലേക്ക് സൈനിക ഘടകങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര നിയമപ്രകാരം “complicity”, അഥവാ ഗുരുതര അന്താരാഷ്ട്ര കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ പങ്കാളിത്തത്തിനുള്ള അപകടസാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുമെന്നാണ് സംഘടനയുടെ നിലപാട്.

ആംനസ്റ്റി സെക്രട്ടറി ജനറൽ അഗ്നസ് കലമാർഡ് പറയുന്നത്, ഗാസയിൽ നടക്കുന്ന അതിക്രമങ്ങൾ ലോകം തത്സമയം കാണുമ്പോഴും ഇന്ത്യ ഇസ്രായേലുമായുള്ള പ്രതിരോധ സഹകരണം കുറയ്ക്കുന്നതിന് പകരം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തിയെന്നാണ്. അവരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, സ്വകാര്യ കമ്പനികളുടെ ആയുധ കയറ്റുമതി അന്താരാഷ്ട്ര മാനുഷിക നിയമത്തിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ ഇന്ത്യ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നാണ് ആരോപണം.

എന്നാൽ ഈ വിഷയത്തിന് മറ്റൊരു വശവുമുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട് പ്രകാരം, പ്രതിരോധ കയറ്റുമതി ഒരു പരമാധികാര രാഷ്ട്രത്തിന്റെ നയപരമായ തീരുമാനമാണ്. ദേശീയ സുരക്ഷ, സാങ്കേതിക വികസനം, ആഭ്യന്തര പ്രതിരോധ വ്യവസായത്തിന്റെ വളർച്ച, തൊഴിൽ സൃഷ്ടി, കയറ്റുമതി വർധന എന്നിവയാണ് “Make in India” നയത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ. ഇസ്രായേലുമായുള്ള പ്രതിരോധ സഹകരണം ദശകങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും ഇന്ത്യ വാദിക്കുന്നു.

ഇസ്രായേലും ഗാസയിൽ ജനവിഴുങ്ങൽ നടത്തിയെന്ന ആരോപണം ശക്തമായി നിഷേധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഹമാസിന്റെ 2023 ഒക്ടോബർ 7 ആക്രമണത്തിന് ശേഷമുള്ള സ്വയംരക്ഷാ നടപടികളാണ് സൈന്യം നടത്തുന്നതെന്നാണ് ഇസ്രായേൽ സർക്കാരിന്റെ നിലപാട്. അതുപോലെ, ഗാസയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിൽ അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായ കോടതി (ICJ) ചില ഇടക്കാല നിർദേശങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഇസ്രായേൽ ജനവിഴുങ്ങൽ നടത്തിയെന്ന് അന്തിമ നിയമവിധി ഇതുവരെ പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടില്ല.

എങ്കിലും ആംനസ്റ്റിയുടെ റിപ്പോർട്ട് ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യം വളരെ അടിസ്ഥാനപരമാണ്. ഒരു യുദ്ധത്തിൽ ബോംബ് നിർമ്മിക്കുന്ന രാജ്യത്തിന് മാത്രമാണോ ഉത്തരവാദിത്തം, അതോ ആ ബോംബിന്റെ നിർണായക ഘടകങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് വിതരണ ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാകുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമപരമായ ബാധ്യതയുണ്ടോ? ആധുനിക യുദ്ധങ്ങളുടെ കാലത്ത് ഈ ചോദ്യം കൂടുതൽ പ്രസക്തമാകുന്നു.

ഈ റിപ്പോർട്ട് ഇന്ത്യയെ കുറ്റക്കാരനായി വിധിക്കുന്ന ഒരു കോടതി വിധിയല്ല. അത് ഒരു മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനയുടെ വിശദമായ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടാണ്. എന്നാൽ യുദ്ധം ഇന്ന് യുദ്ധഭൂമിയിൽ മാത്രം നടക്കുന്നില്ലെന്നും ഫാക്ടറികളിലും തുറമുഖങ്ങളിലും കപ്പൽഗതാഗത ശൃംഖലകളിലും ആഗോള വിതരണ സംവിധാനങ്ങളിലുമാണ് അതിന്റെ മറ്റൊരു മുഖം രൂപപ്പെടുന്നതെന്നും ഈ റിപ്പോർട്ട് ലോകത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയം, പ്രതിരോധ കയറ്റുമതി, അന്താരാഷ്ട്ര മാനുഷിക നിയമം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഈ റിപ്പോർട്ട് ഇനി ദീർഘകാലം അവഗണിക്കാനാവാത്ത ഒരു രേഖയായി തുടരുമെന്നത് വ്യക്തമാണ്.