വോട്ടർ പട്ടികയുടെ പ്രത്യേക തീവ്ര പുതുക്കൽ (SIR) നടപടികൾ പൂർത്തിയായതോ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതോ ആയ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ, കരട് പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 13.3 കോടി പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടതായി കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിൽ 71 ശതമാനത്തിലധികം പേരും ‘സ്ഥലത്തില്ലാത്തവർ’, ‘താമസം മാറിയവർ’ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വിഭാഗങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ടവർ എന്നിങ്ങനെയാണ് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 2.7 കോടി പേർ മരിച്ചവരായും, 1.01 കോടി പേർ ആവർത്തിച്ചുള്ള എൻട്രികളായും (duplicate entries) രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കരട് വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒരു പേര് നീക്കം ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾക്ക് സ്ഥിരമായി വോട്ടവകാശം നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല; പരിശോധന, അവകാശവാദങ്ങൾ, അപ്പീലുകൾ, പുതിയ ‘ഫോം 6’ അപേക്ഷകൾ എന്നിവയിലൂടെ പല പൗരന്മാർക്കും തങ്ങളുടെ പേരുകൾ പട്ടികയിൽ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ സാധിക്കും. എന്നിരുന്നാലും, ഇത്രയും വലിയ തോതിലുള്ള നീക്കം ചെയ്യലുകൾ ഗൗരവമായ പൊതു പരിശോധന അർഹിക്കുന്നുണ്ട്.
ഈ നടപടിയെ ശക്തമായി വിമർശിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധനായ പരകാല പ്രഭാകർ, SIR നടപടികൾ പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെടുന്നവരുടെ ആകെ എണ്ണം 14 കോടി വരെ എത്തിയേക്കാമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും, ഇതിനെ “രക്തരഹിത രാഷ്ട്രീയ വംശഹത്യ” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇതൊരു രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷണം മാത്രമാണ്; കോടതിയുടെയോ സ്വതന്ത്ര കമ്മീഷന്റെയോ കണ്ടെത്തലല്ല. എങ്കിലും, ഇത് അടിസ്ഥാനപരമായ ഒരു ചോദ്യം ഉയർത്തുന്നു: എത്ര യഥാർത്ഥ വോട്ടർമാരെയാണ് താൽക്കാലികമായി ഒഴിവാക്കുന്നത്, എത്രപേരെ സ്ഥിരമായി നീക്കം ചെയ്യുന്നു, തെറ്റായി ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടവർക്ക് എത്ര എളുപ്പത്തിൽ തങ്ങളുടെ വോട്ടവകാശം വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയും?
SIR-നെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതു ചർച്ചകളിൽ പലപ്പോഴും കരട് പട്ടികയിൽ നിന്നുള്ള നീക്കം ചെയ്യലുകൾ, അന്തിമ പട്ടികയിൽ നിന്നുള്ള നീക്കം ചെയ്യലുകൾ, തീർപ്പാകാനുള്ള കേസുകൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം അവഗണിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. പരിശോധനയും അവകാശവാദങ്ങൾ പരിഗണിക്കലും വഴി പ്രാഥമിക കണക്കുകളിൽ കാലക്രമേണ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരാമെന്ന് സംസ്ഥാനതല കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഉത്തർപ്രദേശിൽ, പ്രാഥമിക കരട് പട്ടികയിൽ 2.89 കോടി പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്തതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ, പരിശോധനയ്ക്കും അവകാശവാദങ്ങൾ പരിഗണിച്ചതിനും ശേഷമുള്ള അന്തിമ SIR നടപടിയിൽ ഏകദേശം 2.04 കോടി പേരുകൾ മാത്രമാണ് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടത്; ഇതോടെ ആകെ വോട്ടർമാരുടെ എണ്ണം ഏകദേശം 13.40 കോടിയായി.
തമിഴ്നാട്ടിൽ, കരട് പട്ടികയിൽ നിന്ന് 97.37 ലക്ഷം പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ, അവകാശവാദങ്ങളും ആക്ഷേപങ്ങളും സമർപ്പിക്കാനുള്ള കാലയളവിൽ 27.53 ലക്ഷത്തിലധികം യോഗ്യരായ വോട്ടർമാരെ പട്ടികയിൽ തിരികെ ഉൾപ്പെടുത്തി; ഇതോടെ അന്തിമ വോട്ടർമാരുടെ എണ്ണം ഏകദേശം 5.67 കോടിയായി. മധ്യപ്രദേശിൽ, കരട് പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തവരുടെ എണ്ണം 42.74 ലക്ഷമായിരുന്നു. വാദം കേൾക്കലുകൾക്ക് ശേഷം 10.85 ലക്ഷത്തിലധികം പേരുകൾ പട്ടികയിൽ പുനഃസ്ഥാപിച്ചു; ഇതിന്റെ ഫലമായി ആകെ കുറവ് ഏകദേശം 34.25 ലക്ഷമായി മാറി. ഗുജറാത്തിൽ 9.5 ലക്ഷം പുതിയ പേരുചേർക്കലുകൾ നടന്നപ്പോൾ, 77.6 ലക്ഷം പേരുകൾ പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തു. രാജസ്ഥാനിലെ അന്തിമ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 44.28 ലക്ഷം പേരുകൾ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു; ഇതോടെ സംസ്ഥാനത്തെ ആകെ വോട്ടർമാരുടെ എണ്ണം ഏകദേശം 5.15 കോടിയായി.
പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ സ്ഥിതി ഇതിലും സങ്കീർണ്ണമാണ്. ഫെബ്രുവരിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച അന്തിമ പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 63.66 ലക്ഷം പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും, 60.06 ലക്ഷം വോട്ടർമാരുടെ കാര്യത്തിൽ തുടർപരിശോധന (adjudication) ആവശ്യമായി വരികയും ചെയ്തു. തുടർന്നുണ്ടായ നിയമനടപടികളിൽ അധികമായി 27.16 ലക്ഷം പേരെ കൂടി അയോഗ്യരായി പ്രഖ്യാപിച്ചു; ഇതോടെ സംസ്ഥാനത്ത് SIR (Special Intensive Revision) നടപടികളുടെ ഭാഗമായി ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടവരുടെ ആകെ എണ്ണം ഏകദേശം 90.82 ലക്ഷമായി ഉയർന്നു.
ഈ വ്യത്യാസങ്ങൾ പ്രധാനമാണെങ്കിലും, അവ നിലനിൽക്കുന്ന വലിയ വെല്ലുവിളിയെ ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല. കരട് പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടതായി കാണിച്ച ദേശീയതലത്തിലെ 13.3 കോടി പേരുകളിൽ, ഏകദേശം 9.5 കോടി പേരും ‘സ്ഥലത്തില്ലാത്തവർ’ (absent) അല്ലെങ്കിൽ ‘താമസം മാറിയവർ’ (shifted) എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്നവരാണ്. ഇവരിൽ എത്രപേർ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരും വോട്ട് ചെയ്യാൻ അർഹതയുള്ളവരുമാണെന്ന് നിർണ്ണയിക്കുന്നതിന്, സംസ്ഥാന-മണ്ഡല തലങ്ങളിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യവും പരിശോധനാവിധേയവുമായ വിവരങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്.
SIR-നെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പൗരത്വ പരിശോധനയെ സംബന്ധിച്ച അടിസ്ഥാനപരമായ ചോദ്യങ്ങളും ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ‘അസോസിയേഷൻ ഫോർ ഡെമോക്രാറ്റിക് റിഫോംസ് വേഴ്സസ് ഇലക്ഷൻ കമീഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ’ കേസിൽ സുപ്രീം കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധി ഇക്കാര്യത്തിൽ സുപ്രധാനമായ നിയമപരമായ അതിരുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഭരണഘടനയുടെ 324-ാം അനുച്ഛേദവും 1950-ലെ ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ 21(3)-ാം വകുപ്പും പ്രകാരം ബിഹാറിൽ SIR നടപടികൾ നടത്താനുള്ള ഇലക്ഷൻ കമീഷന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരം കോടതി ശരിവെച്ചു. വോട്ട് ചെയ്യാനുള്ള യോഗ്യതയ്ക്ക് പൗരത്വം അനിവാര്യമായ ഒരു മുൻവ്യവസ്ഥയാണെന്ന് കോടതി അംഗീകരിച്ചു. അതേസമയം, കോടതി ഒരു പ്രധാന വ്യത്യാസം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുകയും ചെയ്തു: വോട്ടർ പട്ടികയിൽ പേര് ചേർക്കുന്നതിനായി പൗരത്വത്തെക്കുറിച്ച് പരിമിതമായ അന്വേഷണങ്ങൾ നടത്താൻ ഇലക്ഷൻ കമീഷന് (ECI) അധികാരമുണ്ടെങ്കിലും, പൗരത്വത്തെക്കുറിച്ച് അന്തിമമായ നിയമപരമായ തീരുമാനം എടുക്കാൻ അവർക്ക് അധികാരമില്ല. പൗരത്വത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ പരിശോധനയോ തീരുമാനമോ ആവശ്യമായി വരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, കൃത്യമായ നോട്ടീസും വാദം കേൾക്കാനുള്ള അവസരവും നൽകിക്കൊണ്ട് പൗരത്വ നിയമപ്രകാരമുള്ള ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരിക്ക് ആ വിഷയം കൈമാറേണ്ടതുണ്ട്.
ഈ വ്യത്യാസം വളരെ പ്രധാനമാണ്. യോഗ്യത തെളിയിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടതിന്റെ പേരിൽ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒരാളെ നീക്കം ചെയ്യുന്നത്, ആ വ്യക്തി പൗരനല്ലെന്നുള്ള നിയമപരമായ പ്രഖ്യാപനമായി കണക്കാക്കാനാവില്ല. ഭരണപരമായ സംശയങ്ങൾ പൗരത്വം സംബന്ധിച്ച അന്തിമ തീരുമാനങ്ങളായി യാന്ത്രികമായി മാറുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ഈ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
മരണപ്പെട്ട വോട്ടർമാരെ ഒഴിവാക്കുക, ആവർത്തിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ (ഡ്യൂപ്ലിക്കേറ്റ് എൻട്രികൾ) നീക്കം ചെയ്യുക, സ്ഥിരമായി താമസം മാറിയവരുടെ വിവരങ്ങൾ പുതുക്കുക എന്നിവ കൃത്യമായ വോട്ടർ പട്ടിക പരിപാലിക്കുന്നതിന് അനിവാര്യമായ നടപടികളാണെന്ന കാര്യത്തിൽ തർക്കമില്ല. എന്നാൽ, ഭരണപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ അമിതമായ രേഖകൾ ആവശ്യമുള്ളതോ സങ്കീർണ്ണമോ ആയിത്തീരുമ്പോൾ, യഥാർത്ഥ വോട്ടർമാർക്ക് പട്ടികയിൽ തുടരുന്നത് ദുഷ്കരമാകുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് പ്രശ്നങ്ങൾ ഉടലെടുക്കുന്നത്.
‘ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമ’പ്രകാരം (Representation of the People Act), വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിന് ബന്ധപ്പെട്ട വസ്തുതകളുടെ കൃത്യമായ പരിശോധന ആവശ്യമാണ്. വൻതോതിലുള്ള ജനങ്ങളുടെ കുടിയേറ്റവും സഞ്ചാരവും നടക്കുന്ന രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ; ലക്ഷക്കണക്കിന് കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികൾ, ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്ന് നഗരങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറുന്നവർ, വിവാഹശേഷം താമസസ്ഥലം മാറുന്ന സ്ത്രീകൾ, മതിയായ രേഖകൾ കൈവശമില്ലാത്ത അസംഘടിത മേഖലയിലെ തൊഴിലാളികൾ എന്നിവരൊക്കെ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ, രേഖകളുടെ കാര്യത്തിൽ അമിതമായി കർശനമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നത് യഥാർത്ഥ പൗരന്മാർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെടാനുള്ള ഗുരുതരമായ സാധ്യത സൃഷ്ടിച്ചേക്കാം.
ഈ പ്രക്രിയ നടപ്പിലാക്കുന്നതിലെ പ്രായോഗിക വെല്ലുവിളികൾക്ക് പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ അനുഭവം ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. പ്രാഥമിക പരിശോധനകൾക്ക് ശേഷം, ഏകദേശം 60 ലക്ഷം വോട്ടർമാരുടെ കാര്യത്തിൽ വിശദമായ പരിശോധന (adjudication) നടത്തേണ്ടിവരികയും, അതിൽ 27.16 ലക്ഷം പേരെ അയോഗ്യരായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന്, പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടവരിൽ 22 ലക്ഷത്തിലധികം പേർ തങ്ങളുടെ പേര് തിരിച്ചുകിട്ടുന്നതിനായി ഔദ്യോഗികമായി അപ്പീൽ നൽകി. ലക്ഷക്കണക്കിന് പൗരന്മാർക്ക് തങ്ങളുടെ യോഗ്യത തെളിയിക്കാൻ നിയമപോരാട്ടം നടത്തേണ്ടിവരുമ്പോൾ, അപ്പീൽ നടപടികളുടെ ഗുണനിലവാരം, വേഗത, ലഭ്യത എന്നിവ പ്രാഥമിക വോട്ടർ പട്ടിക പരിശോധനയോളം തന്നെ പ്രധാനമായിത്തീരുന്നു.
വോട്ടർ പട്ടികയിലെ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിക്കുന്നതിനും, പേര് ചേർക്കുന്നതിനായി ‘ഫോം 6’ അപേക്ഷകൾ നൽകുന്നതിനും, അപ്പീലുകളുടെ നില അറിയുന്നതിനും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷൻ (ECI) ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ സംവിധാനങ്ങൾ പ്രയോജനകരമാണെങ്കിലും, സാങ്കേതികവിദ്യ, ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യത, ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരത എന്നിവ പരിമിതമായ പൗരന്മാർക്ക് ഇവ അപ്രാപ്യമായേക്കാം എന്നൊരു അപകടസാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ, ഭരണപരമായോ സാങ്കേതികമായോ ഉള്ള തടസ്സങ്ങൾ കാരണം യോഗ്യരായ വോട്ടർമാർ ആരും പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ, നേരിട്ടുള്ള സഹായവും (ground-level assistance) എളുപ്പത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഓഫ്ലൈൻ സംവിധാനങ്ങളും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
വോട്ടർ പട്ടികയിലെ വിപുലമായ മാറ്റങ്ങൾ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളെ-കുടിയേറ്റക്കാർ, ദിവസവേതനക്കാർ, കുറഞ്ഞ വരുമാനമുള്ള കുടുംബങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ എന്നിവരെയെല്ലാം-അനുപാതത്തിലധികം ബാധിച്ചേക്കാം എന്ന ആശങ്കയും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഈ ആശങ്കകളെ തള്ളിക്കളയരുത്; അതേസമയം, രാഷ്ട്രീയ വാദങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം അവയെ അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്യരുത്. പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തവർ, തിരിച്ചെടുത്തവർ, തീർപ്പാകാത്ത കേസുകൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ ജനസംഖ്യാ വിവരങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷൻ പ്രസിദ്ധീകരിക്കണം. അത്തരം സുതാര്യത, പ്രത്യേക സമുദായങ്ങളോ ജനവിഭാഗങ്ങളോ അമിതമായി ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്ന് നിർണ്ണയിക്കാൻ വസ്തുതാപരമായ അടിത്തറയൊരുക്കും; അങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തൽ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാനും അത് സഹായിക്കും.
കണക്കുകൾക്കപ്പുറം, സ്ഥാപനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയാണ് ഇവിടെ പരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പൊതുജനങ്ങളുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ഇന്ന് വലിയ തോതിൽ തർക്കവിഷയമാവുകയും രാഷ്ട്രീയമായി ധ്രുവീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇത്തരം കാഴ്ചപ്പാടുകൾ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെ കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതാണോ അതോ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങളുടെ ഫലമാണോ എന്നത് ഒരുபுറത്തിരിക്കട്ടെ, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിലുള്ള ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം നിലനിർത്തണമെങ്കിൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയ നിയന്ത്രിക്കുന്നവർ പരമാവധി സുതാര്യതയോടെ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
വോട്ടർ പട്ടികയുടെ പരിപാലനത്തിനായുള്ള അത്യാവശ്യ നടപടികൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് പ്രായോഗികമോ അഭികാമ്യമോ അല്ല. അതുപോലെ തന്നെ, പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഓരോ കാര്യത്തെയും യാതൊരു പരിശോധനയുമില്ലാതെ അംഗീകരിക്കുന്നതും ശരിയല്ല. സുതാര്യവും സ്വതന്ത്രമായ ഓഡിറ്റിംഗിന് വിധേയമാക്കാവുന്നതും നിയമപരമായ അടിത്തറയുള്ളതും പൗരന്മാരുടെ അവകാശങ്ങളെ മുൻനിർത്തിയുള്ളതുമായ ഒരു വോട്ടർ പട്ടിക പരിഷ്കരണ സംവിധാനമാണ് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആവശ്യം.
മരണപ്പെട്ടവർ, ഇരട്ടിപ്പുകൾ (duplicate entries), താമസം മാറിയവർ, കണ്ടെത്താനാകാത്തവർ, മറ്റ് കാരണങ്ങളാൽ അർഹതയില്ലാത്തവർ എന്നിവരെ വ്യക്തമായി വേർതിരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സമഗ്രമായ വിവരശേഖരം (ഡാറ്റാസെറ്റ്) സംസ്ഥാന-മണ്ഡല തലങ്ങളിൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷൻ (ECI) പ്രസിദ്ധീകരിക്കണം. കാര്യക്ഷമവും സമയബന്ധിതവുമായ അപ്പീൽ നടപടികൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയും, ഇതിനാധാരമായ വിവരങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കാൻ അവസരമൊരുക്കുകയും വേണം. ഏറ്റവും പ്രധാനം, വോട്ടർ പട്ടികയിലെ തിരുത്തലുകൾ കാരണം, ജനാധിപത്യ സംവിധാനം സംരക്ഷിക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥരായ പൗരന്മാർക്ക് തന്നെ വോട്ടവകാശം നഷ്ടപ്പെടുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകരുത് എന്ന തത്വത്തിലൂന്നിയാകണം ഈ പ്രക്രിയ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യേണ്ടത്. രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും മുഖ്യമന്ത്രിമാരും മാറിയേക്കാം, എന്നാൽ പൗരനാണ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. വോട്ടർ പട്ടികയിലെ അപാകതകൾ നീക്കുന്നത് തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, യഥാർത്ഥ വോട്ടർമാരെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാനാവാത്ത കാര്യമാണ്.
അതുകൊണ്ട്, പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട 13.3 കോടി പേരുടെ കണക്കിനെ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണത്തിനുള്ള വിഷയമായോ സ്ഥിരമായി വോട്ടവകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെ എണ്ണമായോ കാണരുത്. പകരം, ഭരണപരമായ കൃത്യതയ്ക്കും സുതാര്യതയ്ക്കും സുഗമമായ നടപടിക്രമങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ആവശ്യമായി ഇതിനെ കാണണം. ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്ന ഓരോ പേരിനും സാധൂകരിക്കാവുന്ന തെളിവുകൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ബാധിക്കപ്പെടുന്ന ഓരോ വോട്ടർക്കും തങ്ങളുടെ ഭാഗം വിശദീകരിക്കാൻ അർത്ഥവത്തായ അവസരം ലഭിക്കണം. തെറ്റായി ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട അർഹരായ ഓരോ പൗരനും വോട്ടർ പട്ടികയിൽ തിരിച്ചെത്താൻ ലളിതവും ഫലപ്രദവുമായ മാർഗ്ഗം ഉണ്ടായിരിക്കണം.
SIR-നെ (വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണ പ്രക്രിയ) “രക്തരഹിതമായ രാഷ്ട്രീയ വംശഹത്യ” എന്ന് പരാകാല പ്രഭാകർ വിശേഷിപ്പിച്ചത് നിയമപരമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ട കണ്ടെത്തലല്ല, മറിച്ച് ശക്തമായ തർക്കത്തിന് വഴിവെക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷണം മാത്രമാണ്. എന്നാൽ, ആ പ്രയോഗത്തിന് പിന്നിലുള്ള ആശങ്ക ഗൗരവമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തുക എന്നത് മാത്രമല്ല ജനാധിപത്യം; വോട്ട് ചെയ്യാൻ അർഹതയുള്ളവർ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയിൽ നിന്ന് നിശബ്ദമായി ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക കൂടി അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
അന്തിമ വിശകലനത്തിൽ, SIR-നെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച കേവലം കണക്കുകളെക്കുറിച്ചുള്ളതല്ല. ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ വാഗ്ദാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ് അത്: അർഹരായ ഓരോ പൗരനും തങ്ങളുടെ സർക്കാരിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ന്യായമായ അവസരം ഉണ്ടായിരിക്കണം. മരിച്ചവരുടെയും ഇരട്ടിപ്പുകളുടെയും അർഹതയില്ലാത്തവരുടെയും പേരുകൾ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് തീർച്ചയായും നീക്കം ചെയ്യണം, എന്നാൽ, ആ പ്രക്രിയ യഥാർത്ഥ വോട്ടർമാർക്ക് തടസ്സമായി മാറരുത്. ഒഴിവാക്കലുകളുടെ വ്യാപ്തി കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, സുതാര്യത, പരിശോധന, ഫലപ്രദമായ അപ്പീൽ സംവിധാനം എന്നിവ എന്നത്തേക്കാളും അനിവാര്യമായിത്തീരുന്നു.
