November 18 Wednesday 2026

എ​​സ്.​​ഐ.​​ആ​​ർ: മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷനും കമീഷണർമാരുടെ വിയോജിപ്പുകളും

‘സ്പെഷ്യൽ ഇൻ്റൻസീവ് റിവിഷൻ’ (SIR) സംബന്ധിച്ച വിവാദം വോട്ടർ പട്ടിക കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലെ തർക്കങ്ങൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് വികസിച്ചിരിക്കുന്നു. രണ്ട് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷണർമാർ ഉന്നയിച്ച എതിർപ്പുകൾ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടിക്രമങ്ങൾ, സുതാര്യത, സാങ്കേതികവിദ്യ, അർഹരായ വോട്ടർമാരെ ഒഴിവാക്കുന്നത്, അർഹതയില്ലാത്തവരെ അനധികൃതമായി ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് എന്നിവയടക്കം നിരവധി ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. രാജ്യത്തെ ഇപ്പോഴത്തെ ഏറ്റവും പുതിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിവാദം വോട്ട് ചെയ്യുന്നതിനെയോ വോട്ടെണ്ണുന്നതിനെയോ കുറിച്ചുള്ളതല്ല. മറിച്ച്, ബാലറ്റ് പെട്ടിയിലേക്ക് എത്തുന്നതിന് മുൻപുള്ള ഘട്ടത്തെക്കുറിച്ചാണ്: അതായത്, ആരാണ് വോട്ടർ പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിക്കുന്നത് എന്നത് സംബന്ധിച്ചുള്ളതാണ്.

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷണർമാരായ സുഖ്ബീർ സിങ് സന്ധു, വിവേക് ​​ജോഷി എന്നിവർ വോട്ടർ പട്ടിക പരിഷ്കരണവും SIR-ഉം സംബന്ധിച്ച തീരുമാനങ്ങളിലും ഉത്തരവുകളിലും 10 മാസത്തിനിടെ കുറഞ്ഞത് 14 തവണയെങ്കിലും എതിർപ്പുകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നുവെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് 2026 സെപ്റ്റംബർ 23-ന് ‘ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്’ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ട് വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ വിവാദത്തിനാണ് തിരികൊളുത്തിയത്. അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, വോട്ടർമാരെ പട്ടികയിൽ ചേർക്കുന്നതും ഒഴിവാക്കുന്നതും, ‘ഫോം 6’-ൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ, പേരുകൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കൽ, വോട്ടർ പട്ടിക സംബന്ധിച്ച തീരുമാനങ്ങൾക്കെതിരായ അപ്പീലുകൾ, വോട്ടർ ഡാറ്റാബേസുകളുടെ അടിസ്ഥാനമായ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ നടത്തിപ്പ് എന്നിവയെല്ലാം ഗുരുതരമായ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

ഈ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ കമീഷൻറെ കെടുകാര്യസ്ഥതയെയും വിശ്വസ്യതയെയും തകർക്കുന്നതാണെന്ന വാദത്തെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷൻ തള്ളിയിരിക്കുന്നു. അതേസമയം, റിപ്പോർട്ടിനോടുള്ള ആദ്യ പ്രതികരണത്തിൽ, ആ 14 കുറിപ്പുകളുടെ തീയതികളോ ഉള്ളടക്കമോ കമീഷൻ നിഷേധിച്ചില്ല; പകരം, അവയെ സാധാരണ തീരുമാനമെടുക്കൽ പ്രക്രിയയുടെ ഭാഗമായി വിശേഷിപ്പിക്കുകയും, SIR സംബന്ധിച്ചവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ ഏകകണ്ഠമായാണ് കൈക്കൊണ്ടതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.

വിയോജനകുറിപ്പുകൾ ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ‌
അതുകൊണ്ട്, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷനുള്ളിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്നതല്ല മുന്നിലുള്ള വിഷയം – അത്തരം വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നത് വസ്തുതയാണ്. എന്നാൽ, ആ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ എന്തിനെക്കുറിച്ചായിരുന്നു, അവ എങ്ങനെ പരിഹരിക്കപ്പെട്ടു, പ്രത്യേക തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ ആർക്കായിരുന്നു അധികാരം, വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് പേര് നീക്കം ചെയ്യപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ് പിശകുകൾ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ സാധാരണ വോട്ടർമാർക്ക് മതിയായ അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നോ എന്നിവയാണ് കൂടുതൽ പ്രസക്തമായ ചോദ്യങ്ങൾ.

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ജനാധിപത്യം ആരംഭിക്കുന്നത് വോട്ടെടുപ്പ് ദിവസത്തിന് വളരെ മുമ്പുതന്നെയാണ്. വോട്ട് ചെയ്യാൻ നിയമപരമായി അർഹതയുണ്ടെന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരു പൗരന് വോട്ടവകാശം വിനിയോഗിക്കാനാവില്ല; ബന്ധപ്പെട്ട മണ്ഡലത്തിലെ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ അവരുടെ പേര് കൂടി ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ‘ഇന്റർനാഷണൽ ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ ഇലക്ടറൽ സിസ്റ്റംസ്’ (IFES) വോട്ടർ രജിസ്‌ട്രേഷനെ “പങ്കാളിത്തത്തിലേക്കുള്ള കവാടം” എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. അർഹരല്ലാത്തവരുടെയോ ഒരേ വ്യക്തിയുടെ തന്നെ ഒന്നിലധികം തവണയുള്ളതോ ആയ രജിസ്‌ട്രേഷനുകൾ തടയുന്നതിനൊപ്പം, അർഹരായ പൗരന്മാർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ പരമാവധി ഉൾക്കൊള്ളൽ സ്വഭാവം നിലനിർത്തുകയും വേണം എന്ന ഇരട്ട ആവശ്യകതയെ അവരുടെ ഗവേഷണം ഊന്നിപ്പറയുന്നു. സമാനമായി, ‘ഇന്റർനാഷണൽ IDEA’ വോട്ടർ രജിസ്‌ട്രേഷനെ സാങ്കേതികമായി സങ്കീർണ്ണവും രാഷ്ട്രീയമായി സംവേദനക്ഷമവുമായ ഒരു പ്രക്രിയയായി വിലയിരുത്തുന്നു; ഇരട്ട രജിസ്‌ട്രേഷനുകൾ, മരിച്ചവരുടെയോ നിലവിലില്ലാത്തവരുടെയോ പേരുകൾ പട്ടികയിലുണ്ടാകുക, അപേക്ഷകൾ തെറ്റായി നിരസിക്കപ്പെടുക, പോളിംഗ് സ്റ്റേഷനുകൾ അനുവദിക്കുന്നതിലെ പിശകുകൾ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ അവർ ഇതിൽ എടുത്തുപറയുന്നു. കൃത്രിമം നടക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ അത്തരമൊരു സംശയം പോലും ഉയരുകയോ ചെയ്യുന്നത് തിരഞ്ഞെടുപ്പിലുള്ള വിശ്വാസ്യതയെ തകർക്കുമെന്ന് അവർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.

ഇതൊരു അടിസ്ഥാനപരമായ ഭരണപരമായ വൈരുദ്ധ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. കൃത്യമല്ലാത്ത വോട്ടർ പട്ടിക ഒരു പ്രശ്നമാണ്, കാരണം അത് അർഹരല്ലാത്തവരെ പട്ടികയിൽ തുടരാൻ അനുവദിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ, കൃത്യമായ ഒരു പട്ടികയിൽ അമിതാവേശത്തോടെ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തുന്നതും പ്രശ്നമാണ്, കാരണം അത് അർഹരായ പൗരന്മാരെ വോട്ട് ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് തടഞ്ഞേക്കാം. അതിനാൽ, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യത എന്നത് എത്ര പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്തു എന്നതിനെ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് അവ നീക്കം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ച നടപടിക്രമങ്ങൾ സുതാര്യവും പരിശോധിക്കാവുന്നതും പിശകുകൾ സംഭവിച്ചാൽ തിരുത്താവുന്നതുമാണോ എന്നതിനെക്കൂടി ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പട്ടികകളുടെ കൃത്യതയും വിശ്വാസ്യതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു നടപടിയായാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ SIR-നെ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ബീഹാറിലെ SIR-നെ സംബന്ധിച്ച 2026 മെയ് മാസത്തെ സുപ്രീം കോടതി വിധിയിൽ ഇക്കാര്യം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; മുൻപ് നടന്ന വിപുലമായ പുതുക്കലിനുശേഷം അതിവേഗത്തിലുള്ള നഗരവത്കരണം, വൻതോതിലുള്ള കുടിയേറ്റം എന്നിവ കാരണം വോട്ടർ പട്ടികയിൽ കാര്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, ഭരണഘടനയുടെ 324-ാം അനുച്ഛേദവും 1950-ലെ ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ 21(3)-ാം വകുപ്പും പ്രകാരമാണ് കമീഷൻ ഈ പുതുക്കൽ നടപടിക്ക് ഉത്തരവിട്ടത്.

വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരണം എന്നത് ഒരു അസാധാരണ നടപടിയൊന്നുമല്ല. ആളുകൾ മരിക്കുക, താമസം മാറുക, വോട്ട് ചെയ്യാൻ അർഹത നേടുക, വിലാസം മാറ്റുക, അല്ലെങ്കിൽ ഭരണപരമായ പിശകുകൾ മൂലം ഒരേ വ്യക്തിയുടെ പേര് ഒന്നിലധികം തവണ വരിക തുടങ്ങിയ കാരണങ്ങളാൽ വോട്ടർ പട്ടികകൾ കാലാകാലങ്ങളിൽ പുതുക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ വോട്ടർ പട്ടികകളിലെ പിശകുകളുടെ വ്യാപ്തിയെക്കുറിച്ച് അക്കാദമിക് ഗവേഷണങ്ങൾ നേരത്തെ തന്നെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; 2009-ൽ ജെ. രത്നകുമാർ നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ, 2004-ൽ ഏകദേശം 20 ദശലക്ഷം വോട്ടർമാരുടെ വിവരങ്ങൾ അധികമായി ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നതായി (over-reporting) കണക്കാക്കിയിരുന്നു. നിലവിലെ വിവാദത്തിലൂടെ മാത്രം ഉണ്ടായ ഒന്നല്ല ഇത്തരം പിശകുകൾ എന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

എന്നാൽ, ഇതിനായി സ്വീകരിക്കുന്ന രീതിശാസ്ത്രം (methodology) പ്രധാനമാണ്. ‘ഇക്കണോമിക് ആൻഡ് പൊളിറ്റിക്കൽ വീക്ക്‌ലി’യിൽ (Economic & Political Weekly) 2026-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച അവിജിത് ദേബ്‌നാഥ്, ശങ്കു പോൾ എന്നിവരുടെ ലേഖനം, രേഖകൾ ധാരാളമായി ആവശ്യമായ വോട്ടർപ്പട്ടിക പുതുക്കൽ നടപടികൾ ആഭ്യന്തര കുടിയേറ്റക്കാർക്ക് പ്രത്യേക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് വാദിക്കുന്നു. തങ്ങളുടെ വോട്ടവകാശം നിലനിർത്തുന്നതിന് വലിയ നടപടിക്രമപരമായ തടസ്സങ്ങൾ മറികടക്കേണ്ടി വരുന്നത്, കുടിയേറിയ പൗരന്മാരെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാമെന്ന് ഈ ലേഖനം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ദക്ഷിണേഷ്യയെക്കുറിച്ച് ‘ഇന്റർനാഷണൽ ഐഡിയ’ (International IDEA) നടത്തിയ സമീപകാല പഠനം ഇതിലും വിപുലമായ ഒരു നിഗമനത്തിലെത്തുന്നു: കുടിയേറ്റം തന്നെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയിൽ ഘടനാപരമായ വെല്ലുവിളികൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

വോട്ടർ രജിസ്ട്രേഷൻ സംവിധാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും സ്ഥിരമായ താമസസ്ഥലം അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്; അതിനാൽ, രജിസ്ട്രേഷൻ വിവരങ്ങൾ പുതുക്കുക, ആവശ്യമായ രേഖകൾ ഹാജരാക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ വോട്ട് ചെയ്യുന്നതിനായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത മണ്ഡലത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ ആഭ്യന്തര കുടിയേറ്റക്കാർക്ക് പ്രയാസങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരുന്നു. SIR (Systematic Identification and Registration) പ്രകാരമുള്ള എല്ലാ ഒഴിവാക്കലുകളും തെറ്റാണെന്ന് ഇതിനർത്ഥമില്ല. എന്നാൽ, വോട്ടർ പട്ടിക വലിയ തോതിൽ പുതുക്കുമ്പോൾ, അർഹരായവരെ തെറ്റായി ഒഴിവാക്കുന്നത് തടയാൻ ശക്തമായ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

‘ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്’ നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ കണ്ടെത്തൽ വെറും ’14’ എന്ന സംഖ്യയല്ല, മറിച്ച് ഉന്നയിക്കപ്പെട്ട ആക്ഷേപങ്ങളുടെ വിഷയമാണ്. അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, പുതിയ വോട്ടർമാർക്കുള്ള അപേക്ഷാ ഫോമായ ‘ഫോം 6’-ൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷണർമാരായ സുഖ്ബീർ സിംഗ് സന്ധുവും വിവേക് ​​ജോഷിയും ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചിരുന്നു. മുൻപ് നടന്ന വിപുലമായ വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ പ്രക്രിയയിലെ പട്ടികയുമായി അപേക്ഷകരെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ പ്രഖ്യാപനം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു; അപേക്ഷകനോ അവരുടെ മാതാപിതാക്കളോ മുത്തശ്ശീ മുത്തശ്ശന്മാരോ ആ പഴയ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നോ എന്ന് ഇതിൽ ചോദിച്ചിരുന്നു.

സാങ്കേതികമായ ഒരു തർക്കത്തിനപ്പുറം
ഇത്തരമൊരു മാറ്റത്തിന് കൃത്യമായ നിയമപരമായ അധികാരം ആവശ്യമാണെന്ന് രണ്ട് കമീഷണർമാരും എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കുകയും, പിന്നീട് ഈ മാറ്റത്തെ “അംഗീകാരമില്ലാത്തതും നിയമവിരുദ്ധവും” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. വോട്ടർ പട്ടിക ഡാറ്റാബേസുകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും അവർ ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. സാങ്കേതിക സംവിധാനത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ, വോട്ടർ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുന്നതിന് ഉത്തരവാദിത്തപ്പെട്ട നിയമപരമായ ഉദ്യോഗസ്ഥരായ ‘ഇലക്ടറൽ രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസർമാരുടെ’ (ERO) പ്രാദേശികമായി തീരുമാനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള കഴിവിനെ പരിമിതപ്പെടുത്തിയേക്കാമെന്ന് അവർ ഭയപ്പെട്ടു. ഗോവയിലെ ഒരു സംഭവം അന്വേഷണത്തിൽ ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്: പ്രാദേശിക ERO അർഹരായി കണ്ടെത്തിയ 97 വോട്ടർമാരുടെ വിവരങ്ങൾ, സോഫ്റ്റ്‌വെയറിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ കാരണം സിസ്റ്റത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

ഇതൊരു സാങ്കേതിക തർക്കത്തിനപ്പുറമുള്ള വിഷയമാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തിപ്പ് സോഫ്റ്റ്‌വെയറിനെ കൂടുതൽ ആശ്രയിക്കുമ്പോൾ, സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ചട്ടങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഭരണനിർവ്വഹണത്തിന്റെ തന്നെ ഭാഗമായി മാറുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി, വോട്ടർ പട്ടികയുമായുള്ള തർക്കങ്ങളിൽ ഒരു പൗരൻ, ബൂത്ത് ലെവൽ ഓഫീസർ, ഇലക്ടറൽ രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസർ, അപ്പീൽ നടപടികൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടാറുണ്ട്; കേന്ദ്രീകൃതമായ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനം പ്രക്രിയ വേഗത്തിലാക്കാനും ഏകീകൃതമാക്കാനും സഹായിക്കുമെങ്കിലും, നിയമപരമായ തീരുമാനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന സംവിധാനത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ആരാണെന്ന പുതിയ ചോദ്യം കൂടി ഉയർത്തുന്നു.

അൽഗോരിതങ്ങൾ, ഡാറ്റാബേസ് അനുമതികൾ,

ഈ വിവാദം കേവലം ഒരു അമൂർത്തമായ ഭരണപരമായ സാഹചര്യത്തിലല്ല നടക്കുന്നത്. പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ, SIR (വോട്ടർ പട്ടികയിലെ വിവരങ്ങൾ പരിശോധിക്കലും പുതുക്കലും) പ്രക്രിയയ്ക്കിടെ 27.16 ലക്ഷം വോട്ടർമാരെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തതായും, അതിൽ 22 ലക്ഷത്തിലധികം പേർ പിന്നീട് തങ്ങളുടെ പേര് തിരികെ ചേർക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് അപ്പീൽ നൽകിയതായും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷൻ സുപ്രീം കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ആകെ 38.31 ലക്ഷം അപ്പീലുകളാണ് കമീഷന് ലഭിച്ചത് – ഇതിൽ 22.21 ലക്ഷം ആലുകൾ പേര് ചേർക്കാനും 16.10 ലക്ഷം ആളുകൾ പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യാനും ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ളവയായിരുന്നു. ഈ കണക്കുകൾ ഒരേസമയം രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു: ഒന്ന്, വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ പ്രക്രിയയിലൂടെ സൂക്ഷ്മപരിശോധന ആവശ്യമുള്ള നിരവധി സംശയാസ്പദമായ വിവരങ്ങൾ കണ്ടെത്താനാകും; രണ്ട്, പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള തീരുമാനം ആ വിഷയത്തിന്റെ അന്തിമമായ അവസാനമല്ല.

22 ലക്ഷം അപ്പീലുകൾ
പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട വോട്ടർമാരിൽ നിന്ന് 22 ലക്ഷത്തിലധികം അപ്പീലുകൾ ലഭിച്ചു എന്നത്, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയുടെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ഫലപ്രദമായ തിരുത്തൽ-അപ്പീൽ സംവിധാനങ്ങൾ എത്രത്തോളം പ്രധാനമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു. വോട്ടർ പട്ടികയിൽ അനർഹമായി പേര് ചേർക്കുന്നതിനെയോ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനെയോ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ വോട്ടർമാർക്ക് അവസരം നൽകുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തർക്ക പരിഹാര നടപടികളിൽ സാധാരണയായി ഉണ്ടാകാറുണ്ടെന്ന് ‘ഇന്റർനാഷണൽ ഐഡിയ’യുടെ (International IDEA) ‘ഇലക്ടറൽ ജസ്റ്റിസ് ഹാൻഡ്‌ബുക്ക്’ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇതിലെ തത്വം ലളിതമാണ്: ഒരു ഭരണപരമായ നടപടിയിലൂടെ ഒരു പൗരന്റെ പേര് വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യാമെങ്കിൽ, ആ തീരുമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ ആ പൗരന് അർഥവത്തായ ഒരു മാർഗ്ഗം ഉണ്ടായിരിക്കണം.

SIR-മായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദം ഇതിനകം തന്നെ കോടതിയുടെ പരിഗണനയിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു. ബിഹാറിലെ SIR നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 2026 മെയ് 27-ന് പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിയിൽ, വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ നടത്താൻ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷന് അധികാരമുണ്ടോ, ഈ നടപടിക്ക് നിയമാനുസൃതമായ ലക്ഷ്യമുണ്ടോ, സ്വീകരിച്ച നടപടികൾ ആനുപാതികമാണോ, വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ പ്രക്രിയയിൽ പൗരത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ കമീഷന് കഴിയുമോ എന്നീ കാര്യങ്ങൾ സുപ്രീം കോടതി പരിശോധിച്ചു. വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ എന്നത് കേവലം ഭരണപരമായ ഒരു നടപടിക്രമം മാത്രമല്ലെന്ന് കോടതിയുടെ ഇടപെടൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു; ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരം, നിയമപരമായ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ചട്ടങ്ങൾ, പൗരത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകൾ, തുല്യത, വോട്ടവകാശം പ്രയോഗിക്കാനുള്ള അവസരം എന്നിവയെല്ലാം ഒത്തുചേരുന്ന ഒരു വിഷയമാണിത്. വോട്ടർമാരെ പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയതിന്റെ വ്യാപ്തിയും, ഒഴിവാക്കലിനെതിരെ പരാതിപ്പെടുന്നവർ നേരിടുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകളും ഉൾപ്പെടെ SIR നടപടികൾ ഉയർത്തിയ ആശങ്കകളെ ‘ഇന്റർനാഷണൽ ഐഡിയ’യുടെ ‘ഇന്ത്യ ഡെമോക്രസി ട്രാക്കർ’ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

തെരഞെ‍ടുപ്പ് കമീഷണർമാർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട ആഭ്യന്തര വിയോജിപ്പുകളെ മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനെതിരെ നടപടി ആവശ്യപ്പെടാൻ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ ആയുധമാക്കിയിരിക്കുന്നു. ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനെ സസ്പെൻഡ് ചെയ്യണമെന്നും അന്വേഷണം നടത്തണമെന്നും കപിൽ സിബൽ ആവശ്യപ്പെട്ടു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയയുടെ നിഷ്പക്ഷതയെക്കുറിച്ച് അഖിലേഷ് യാദവ് സംശയം പ്രകടിപ്പിച്ചു. സി.പി.ഐ (എം) എം.പി ജോൺ ബ്രിട്ടാസ്, അദ്ദേഹത്തെ നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നടപടികളും ‘എസ്.ഐ.ആർ’ (SIR) റദ്ദാക്കലും ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഈ നടപടിക്രമം റദ്ദാക്കണമെന്ന് എ.എ.പി നേതാവ് അരവിന്ദ് കെജ്‌രിവാൾ ആവശ്യപ്പെടുകയും, കമീഷൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷണർ (CEC) മാത്രമാണ് നിയന്ത്രിക്കുന്നതെന്ന് ആരോപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഡെറിക് ഒബ്രിയൻ, സഞ്ജയ് റാവത്ത്, ആദിത്യ താക്കറെ തുടങ്ങിയ മറ്റ് പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളും സമാനമായ ശക്തമായ ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷന്റെ നിലപാട് ഇതിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്: ആഭ്യന്തര ചർച്ചകളിൽ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണെന്നും, എസ്.ഐ.ആർ (SIR) സംബന്ധിച്ചവ ഉൾപ്പെടെ കമീഷൻ ഒടുവിൽ എടുത്ത തീരുമാനങ്ങൾ ഏകകണ്ഠമായിരുന്നുവെന്നും അവർ ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. അതിനാൽ, ഒരു വിയോജിപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നതും ആ വിയോജിപ്പിനെ മറികടന്ന് ഒരു തീരുമാനം എടുക്കുന്നതും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഈ വിവാദം മനസ്സിലാക്കാൻ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്; അതുപോലെതന്നെ, നടപടിക്രമങ്ങളിലെ നിയമവിരുദ്ധതയെക്കുറിച്ചുള്ള ആരോപണങ്ങളും ഒരു നടപടി നിയമവിരുദ്ധമാണെന്നുള്ള കോടതി വിധിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസവും പ്രധാനമാണ്.

കക്ഷിരാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറം
സോഫ്റ്റ്‌വെയർ, നിയമനിർമ്മാണം അല്ലെങ്കിൽ ഭരണഘടനാപരമായ വ്യവസ്ഥകൾ എന്നിവയിലൂടെ മാത്രം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒന്നിനെയാണ് ഇന്ത്യയുടെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനം ആത്യന്തികമായി ആശ്രയിക്കുന്നത്. അതാണ് ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം. ഒരു വോട്ടർ സാധാരണയായി തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഡാറ്റാബേസിന്റെ ഘടന പരിശോധിക്കാറില്ല, അതുപോലെ ശരാശരി പൗരൻ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷന്റെ ആഭ്യന്തര ആശയവിനിമയങ്ങൾ വായിക്കാറുമില്ല. എന്നാൽ, പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനും ഒഴിവാക്കുന്നതിനുമുള്ള നിയമങ്ങൾ സ്ഥിരതയുള്ളതും സുതാര്യവും തെറ്റുകൾ തിരുത്താൻ ശേഷിയുള്ളതുമാണെന്ന് പൗരന്മാർ വിശ്വസിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

അതുകൊണ്ടാണ് നിലവിലെ തർക്കം കക്ഷിരാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറം ശ്രദ്ധ അർഹിക്കുന്നത്. വോട്ടർ പട്ടിക ശുദ്ധീകരിക്കണോ എന്നതല്ല ചോദ്യം – അത് തീർച്ചയായും ചെയ്യേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ, ആ ശുദ്ധീകരണം എങ്ങനെയാണ് നടപ്പാക്കുന്നത് എന്നതാണ് പ്രധാനം. വിശ്വസനീയമായ പ്രക്രിയയെന്നത് അർഹതയില്ലാത്തവരെ ഒഴിവാക്കുകയും അർഹരായ പൗരന്മാരെ അബദ്ധവശാൽ ഒഴിവാക്കാതിരിക്കുക എന്നീ രണ്ട് ലക്ഷ്യങ്ങളും ഒരേസമയം കൈവരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തിപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഗവേഷണങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത് ഈ ദിശയിലേക്കാണ് – കൃത്യത, പ്രാപ്യത, സുതാര്യത, പരിശോധന, ഫലപ്രദമായ പരിഹാരമാർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ പരസ്പരം മത്സരിക്കുന്നവയല്ല, മറിച്ച് വിശ്വസനീയമായ വോട്ടർ രജിസ്ട്രേഷന്റെ പരസ്പരബന്ധിതമായ ഘടകങ്ങളാണ്. തൽഫലമായി, ഈ വിവാദം നിർണ്ണായകമായ സ്ഥാപനപരമായ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷനെ ഒരു പരീക്ഷണത്തിന് വിധേയമാക്കുന്നു.

റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളെക്കുറിച്ച് കമീഷൻ വിശദീകരണം നൽകണം. തർക്കവിഷയമായ നടപടിക്രമങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങൾക്ക് പിന്നിലുള്ള അധികാരം വ്യക്തമാക്കണം. കേന്ദ്രീകൃത സാങ്കേതികവിദ്യയും ഫീൽഡ് തലത്തിലുള്ള തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ നിയമപരമായ അധികാരങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധം വിശദീകരിക്കണം. എല്ലാറ്റിനുമുപരിയായി, പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കൽ നടപടി നേരിടുന്ന ഓരോ പൗരനും തങ്ങളുടെ അർഹത തെളിയിക്കുന്നതിന് പ്രായോഗികവും സമയബന്ധിതവുമായ അവസരം ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം. മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമീഷണറെ (CEC) നീക്കം ചെയ്യണമെന്ന പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ആവശ്യം ഒടുവിൽ പാർലമെന്റിന്റെയും ഭരണഘടനാപരമായ നടപടിക്രമങ്ങളുടെയും പരിധിയിൽ വരുന്ന കാര്യമാണ്; ‘ചീഫ് ഇലക്ഷൻ കമീഷണർ ആൻഡ് അദർ ഇലക്ഷൻ കമീഷണേഴ്സ് ആക്ട്, 2023’ പ്രകാരം, സുപ്രീം കോടതി ജഡ്ജിയെ നീക്കം ചെയ്യുന്ന അതേ രീതിയിലും അതേ കാരണങ്ങളാലും മാത്രമേ CEC-യെയും നീക്കം ചെയ്യാൻ കഴിയൂ. അതീവ കർശനമായ ഒരു സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥയാണിത്. എന്നാൽ, നിലവിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ തർക്കങ്ങൾക്കപ്പുറം, ജനാധിപത്യപരമായി കൂടുതൽ വിശാലമായ ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഇവിടെ ഉയരുന്നുണ്ട്. ആരാണ് വോട്ടർ പട്ടിക നിയന്ത്രിക്കുന്നത്? ആർക്കൊക്കെ അതിൽ മാറ്റം വരുത്താം? ആ മാറ്റങ്ങൾ ആർക്ക് പരിശോധിക്കാം? ഒരു പൗരനെ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങളിൽ പിശക് സംഭവിക്കുമ്പോൾ എന്ത് സംഭവിക്കും? നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടങ്ങൾ അവസാനിച്ചാലും ഈ ചോദ്യങ്ങൾ പ്രസക്തമായി തുടരും; കാരണം, ഒരു വോട്ടർ വോട്ടിംഗ് യന്ത്രത്തിലെ ബട്ടൺ അമർത്തുമ്പോഴല്ല തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രക്രിയ ആരംഭിക്കുന്നത്, മറിച്ച് ഒരു വ്യക്തിയെ വോട്ടറായി ഭരണകൂടം അംഗീകരിക്കുന്ന നിമിഷം മുതലാണ് അത് തുടങ്ങുന്നത്. ഇക്കാരണത്താൽ തന്നെ, ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ രേഖകളിലൊന്നായി വോട്ടർ പട്ടിക മാറുന്നു.

 

Related