അല്ജീരിയന് സ്വാതന്ത്ര്യസമര ചരിത്രത്തിലെ ഒരഗ്നിജ്വാലയാണ് ജമീല ബൂ ഹീര്ഡ്. ഫ്രഞ്ച് അധിനിവേശത്തിന്റെ ഇരുണ്ട കാലഘട്ടത്തില്, ഭയം എന്തെന്നറിയാതെ സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ മോചനത്തിനുവേണ്ടി പോരാടിയ ഒരു വിപ്ലവകാരിയുടെയും, ത്യാഗിയായ വനിതയുടെയും, പീഡനങ്ങളെ പുഞ്ചിരിയോടെ നേരിട്ട ധീരരക്തസാക്ഷിയുടെയും ജീവിതമാണത്.
ഒരു സാധാരണ മധ്യവര്ഗ്ഗ കുടുംബത്തില് ജനിച്ച ജമീല, കുട്ടിക്കാലം മുതലേ ഫ്രഞ്ച് ഭരണത്തിന്റെ അനീതി തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. ഫ്രഞ്ച് സ്കൂളില് ‘ഫ്രാന്സാണ് നമ്മുടെ മാതാവ്’ എന്ന് ചൊല്ലാന് ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോള്, ‘അല്ജീരിയയാണ് നമ്മുടെ മാതാവ്!’ എന്ന് ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞ് ചെറുത്തുനിന്ന ആ കൊച്ചുകുട്ടി, വളര്ന്നപ്പോള് അധിനിവേശ ശക്തിക്കെതിരെ ആഞ്ഞടിച്ച കൊടുങ്കാറ്റായി മാറി.
ഇരുപതാം വയസ്സില് നാഷണല് ലിബറേഷന് ഫ്രണ്ടില് (FLN) ചേര്ന്ന ജമീല, രഹസ്യ പ്രവര്ത്തനങ്ങളുടെയും ബോംബ് വെക്കലുകളുടെയും ചുമതല വഹിച്ചു. ഭീകരമായ പോരാട്ടങ്ങള് നടന്ന അള്ജിയേഴ്സ് യുദ്ധത്തില്, പുരുഷ പോരാളികള്ക്കൊപ്പം തോളോട് തോള് ചേര്ന്ന് അവര് പ്രവര്ത്തിച്ചു. അവരുടെ ധീരമായ പ്രവര്ത്തനങ്ങള് ഫ്രഞ്ച് സൈന്യത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയായി.
1957-ല് ഫ്രഞ്ചുകാരാല് പിടിക്കപ്പെട്ട ജമീല, വിവരം ലഭിക്കുന്നതിനായി കടുത്ത പീഡനങ്ങള്ക്ക് ഇരയായി. വിവരം പുറത്തുപറയാന് വിസമ്മതിച്ച് അവര് നേരിട്ട കൊടുംപീഡനം, ഫ്രഞ്ച് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ക്രൂരതയുടെ പ്രതീകമായി. വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടപ്പോഴും അവരുടെ കണ്ണുകളിലെ തീക്ഷ്ണത അണഞ്ഞിരുന്നില്ല. അവരുടെ കേസ് അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടുകയും ‘അറബ് ജോവാന് ഓഫ് ആര്ക്ക്’ എന്ന വിളിപ്പേര് നേടിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങള് കാരണം ഫ്രാന്സിന് വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി ജീവപര്യന്തമായി കുറയ്ക്കേണ്ടിവന്നു.
പ്രചോദനത്തിന്റെ പ്രതീകം:
ജമീല ബൂ ഹീര്ഡിന്റെ ജീവിതം അള്ജീരിയന് ജനതയ്ക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകള്ക്ക്, ഒരു വലിയ പ്രചോദനമായി. ഒരു യുവതിക്ക് തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുവേണ്ടി എന്ത് ത്യാഗം സഹിക്കാനും കഴിയും എന്ന് അവര് തെളിയിച്ചു. സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ ശേഷം, വനിതാ അവകാശങ്ങള്ക്കുവേണ്ടി ശബ്ദമുയര്ത്തിക്കൊണ്ട് അവര് പൊതുരംഗത്ത് സജീവമായി തുടര്ന്നു.
ജമീല ബൂ ഹീര്ഡ് വെറുമൊരു പോരാളിയായിരുന്നില്ല; ധീരതയുടെയും നിശ്ചയദാര്ഢ്യത്തിന്റെയും, രാജ്യസ്നേഹത്തിന്റെയും മനുഷ്യന്റെ അതിജീവനശേഷിയുടെയും ജീവിക്കുന്ന പ്രതീകമാണ് അവര്. അവരുടെ ജീവിതം, അടിച്ചമര്ത്തപ്പെട്ട എല്ലാവര്ക്കും നീതിക്കുവേണ്ടി പോരാടാനുള്ള ഊര്ജ്ജവും പ്രചോദനവും ഇന്നും നല്കുന്നു.
ജമീല ബൂഹീര്ഡിന്റെ പോരാട്ടവും ത്യാഗവും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചിന്തകര്ക്കും എഴുത്തുകാര്ക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ഫ്രാന്സിലെ ബുദ്ധിജീവികള്ക്കും വലിയ പ്രചോദനമായിരുന്നു. പ്രശസ്ത ഫ്രഞ്ച് തത്വചിന്തകനും എഴുത്തുകാരനുമായ ഷോണ്-പോള് സാര്ത്രും (Jean-Paul Sartre) അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്കാളി സിമോണ് ഡി ബുവ്വാറും (Simone de Beauvoir) ജമീല ബുഹീര്ഡിന്റെ കേസില് സജീവമായി ഇടപെട്ടിരുന്നു.
അന്താരാഷ്ട്ര കാമ്പയിന്:
ജമീലയ്ക്ക് വധശിക്ഷ വിധിച്ചപ്പോള്, ഇത് വലിയ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായി. സാര്ത്രും ഡി ബുവ്വാറും ഉള്പ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖ ഫ്രഞ്ച് ബുദ്ധിജീവികള് ഫ്രഞ്ച് സര്ക്കാരിനെതിരെ ശബ്ദമുയര്ത്തുകയും ജമീലയ്ക്ക് വേണ്ടി ഒരു പൊതുജന പ്രചാരണം (public campaign) ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഫ്രഞ്ച് അഭിഭാഷകന്
ജമീലയുടെ പ്രതിരോധം ഏറ്റെടുത്ത ഫ്രഞ്ച് അഭിഭാഷകന് ജാക്വസ് വെര്ജസ് (Jacques Vergès), കോടതിമുറിക്കപ്പുറം ഒരു പബ്ലിക് റിലേഷന്സ് കാമ്പയിന് നടത്തുകയായിരുന്നു. ഈ കാമ്പയിന് ഫ്രഞ്ച് ഇടതുപക്ഷ ചിന്തകരുടെയും ബുദ്ധിജീവികളുടെയും പിന്തുണ ഉറപ്പിച്ചു.
സാര്ത്രിന്റെ നിലപാട്
സാര്ത്ര് അള്ജീരിയന് സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തെ ശക്തമായി പിന്തുണച്ച വ്യക്തിയാണ്. അള്ജീരിയയിലെ ഫ്രഞ്ച് കോളനിവത്കരണത്തെ അദ്ദേഹം പരസ്യമായി എതിര്ത്തു. ജമീലയുടെ പീഡനത്തിന്റെയും വിചാരണയുടെയും കഥ, ഫ്രാന്സിന്റെ കോളനി ഭരണകൂടം നടത്തുന്ന ക്രൂരതകളെ ലോകത്തിനു മുന്നില് തുറന്നുകാട്ടാന് സാര്ത്രിനെ പോലുള്ളവര് ഉപയോഗിച്ചു. ഇത് ഫ്രാന്സിനകത്തും പുറത്തും വലിയ രാഷ്ട്രീയ ചര്ച്ചകള്ക്ക് വഴിവെച്ചു. ജമീല ബൂ ഹീര്ഡ് വെറുമൊരു വിപ്ലവകാരി എന്നതിലുപരി, കോളനി വിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങളുടെയും നീതിക്കുവേണ്ടിയുള്ള ചെറുത്തുനില്പ്പിന്റെയും പ്രതീകമായി മാറുകയും, സാര്ത്രിനെ പോലുള്ള ലോകോത്തര ചിന്തകരെ അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകള് ഉറപ്പിക്കാന് പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
