ഹൈദരാബാദിൽ തെലങ്കാന സർക്കാർ സംഘടിപ്പിച്ച ‘ഭാരത് ഉച്ചകോടി’യുടെ (Bharat Summit) സമാപന ചടങ്ങിൽ സംസാരിക്കവെ, ലോക്സഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവും കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായ രാഹുൽ ഗാന്ധി 2024-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ നിയമസാധുതയെക്കുറിച്ച് ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു. മോദി സർക്കാർ വിസ നൽകാത്തതിനാലോ അല്ലെങ്കിൽ അവസാന നിമിഷം വിസ റദ്ദാക്കിയതിനാലോ ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിയാതെ പോയ വിദേശ അതിഥികളോട് അദ്ദേഹം ക്ഷമ ചോദിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ ജനാധിപത്യം 2014-ൽ തകർക്കപ്പെട്ടുവെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
യാത്ര തടയപ്പെട്ടവരോട് ക്ഷമ ചോദിച്ചുകൊണ്ട് ഗാന്ധി പറഞ്ഞു, “ഇത് ഞങ്ങളുടെ കുറ്റമല്ല, എന്നാൽ ഈ രാജ്യത്ത് ഞങ്ങൾ എന്തിനെയാണ് നേരിടുന്നതെന്ന് ഇതിലൂടെ നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാക്കാം.”
എല്ലാം തനിക്കറിയാമെന്ന് വിശ്വസിക്കുകയും മറ്റുള്ളവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ കേൾക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ലെന്ന് കരുതുകയും ചെയ്യുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ ഫാസിസ്റ്റുകളാണ്. അവർ ഭൂരിപക്ഷമല്ല, “പക്ഷേ അവർ ഉറക്കെ ശബ്ദമുണ്ടാക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു.”
“ചരിത്രപരമായി നോക്കിയാൽ, വ്യവസ്ഥിതികൾ തകരുമ്പോഴാണ് ഫാസിസ്റ്റുകൾ പുറത്തുവരുന്നത്. എല്ലാം സുഗമമായി നടക്കുമ്പോൾ അവർ ഒളിച്ചിരിക്കും. എന്നാൽ വ്യവസ്ഥിതികളും ഘടനകളും തകരുമ്പോൾ, പെട്ടെന്ന് അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും കുറച്ചുനേരത്തേക്ക് ശല്യമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനുശേഷം അവർ വീണ്ടും അപ്രത്യക്ഷരാകുന്നു,” ഗാന്ധി പറഞ്ഞു. “കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശകമായി, ഫാസിസ്റ്റുകൾ അഴിഞ്ഞാടുകയും, ബഹളമുണ്ടാക്കുകയും, അലറുകയും, ആക്രോശിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് മനസ്സിലാക്കാനാവാതെ, ചിലപ്പോൾ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായും, ചിലപ്പോൾ ഞെട്ടലിലുമായാണ് ബഹുഭൂരിപക്ഷം ജനങ്ങളും ഇതിനെ നോക്കിക്കണ്ടത്. …2014-ൽ, നാം മുമ്പൊരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിനാണ് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്. രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥിതിയിലേക്ക് കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറുകൾ ഒഴുക്കിവിട്ടു. തികച്ചും പുതിയ രീതിയിലുള്ള പ്രചാരണവും, മുമ്പൊരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത തരത്തിലുള്ള ഒരു നാടകീയതയുമായിരുന്നു അത്. പ്രതിപക്ഷം ഞെട്ടിപ്പോയില്ല എന്ന് പറഞ്ഞാൽ അതൊരു നുണയായിരിക്കും. ഞങ്ങൾ ഞെട്ടിപ്പോയിരുന്നു. ഒരു വർഷമോ രണ്ടുവർഷമോ അല്ല, ഒരു ദശകത്തോളം ഞങ്ങൾ ആ ഞെട്ടലിലായിരുന്നു,” അദ്ദേഹം തുടർന്നു.
എന്താണ് സംഭവിച്ചതെന്ന് ഉൾക്കൊള്ളാൻ കുറച്ചു സമയമെടുത്തു എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഒരു പ്രതിസന്ധി ഉടലെടുത്തിരുന്നു. പെട്ടെന്നൊരു ഘട്ടത്തിൽ, എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് ഞങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ആദ്യം ഞങ്ങൾക്ക് അതൊരു സൂചനയായി ലഭിച്ചു, പിന്നീട് സാവധാനം കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമായിത്തുടങ്ങി. ഞങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതും, യാതൊരു സംശയത്തിനും ഇടയില്ലാത്തവിധം തെളിയിച്ചതുമായ കാര്യം ഇതാണ്: 2014-ൽ ഇന്ത്യയിൽ ജനാധിപത്യം തകർക്കപ്പെട്ടു.”
താൻ എന്താണ് ഉദ്ദേശിച്ചതെന്ന് വ്യക്തമാക്കാൻ, 2024-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ ഗാന്ധി, ആ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ നൽകിയ ജനവിധി എത്രത്തോളം ആധികാരികമാണെന്ന ചോദ്യം ഉന്നയിച്ചു. “2024-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ട് ചെയ്ത 14 കോടി (140 ദശലക്ഷം) ആളുകളെ, ഏതാനും മാസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ‘നിലവിലില്ലാത്ത വോട്ടർമാർ’ എന്നോ ‘വോട്ട് ചെയ്യാത്തവർ’ എന്നോ ആണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. …അങ്ങനെയെങ്കിൽ, ആ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എങ്ങനെ നിയമസാധുതയുള്ളതാകും?” അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു.
വാർത്താസമ്മേളനങ്ങളിലും താൻ ഉന്നയിച്ചിട്ടുള്ള മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഉദാഹരണത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം സംസാരിച്ചു. “നമ്മുടെ സഖ്യം ഒരു ദേശീയ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുകയും വിജയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു (മഹാരാഷ്ട്രയിൽ). എന്നാൽ, മൂന്നു മാസത്തിന് ശേഷം, ഞങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും തകർക്കപ്പെടുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രീയ ശക്തി എന്ന നിലയിൽ ഞങ്ങളുടെ അസ്തിത്വം തന്നെ ഇല്ലാതാകുന്നു. ഞങ്ങൾ വിശദാംശങ്ങൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ എന്താണ് കണ്ടെത്തിയത്? രണ്ട് തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച വോട്ടുകളുടെ എണ്ണം കൃത്യമായി ഒന്നുതന്നെയാണെന്ന് കണ്ടു! വെറും മൂന്നു മാസത്തിനുള്ളിൽ, അത്ഭുതകരമെന്നോണം 70 ലക്ഷം (ഏഴ് ദശലക്ഷം) പുതിയ വോട്ടർമാർ പട്ടികയിൽ ചേർക്കപ്പെട്ടു. ഈ 70 ലക്ഷം വോട്ടർമാരും വോട്ട് ചെയ്തത് ബിജെപിക്ക് വേണ്ടിയാണ്, അങ്ങനെ അവർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതുപോലെ ഒട്ടനവധി സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നടന്ന സമാനമായ സംഭവങ്ങൾ എനിക്ക് ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ കഴിയും.” ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയും സങ്കീർണ്ണതയും കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, ഇതൊരു “ആഗോള പൊതുനന്മ” (global public good) ആണെന്നും, അതിനാൽ ഇന്ത്യ ഒരു ജനാധിപത്യ രാജ്യമായി തുടരുന്നത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ജനാധിപത്യ മുന്നേറ്റങ്ങൾക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്നും ഗാന്ധി വാദിച്ചു. അതിനാൽ, ഈ പ്രശ്നങ്ങൾ ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ ഗൗരവമായി കാണേണ്ടതുണ്ട്.
പ്രതിപക്ഷത്തിന് നേരെ വ്യാജ കേസുകൾ ചുമത്തുന്നത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സമ്മർദ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോഴും, “ജനങ്ങളുമായി നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം” നിലനിർത്തുന്നത് രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടം തുടരാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമാണെന്ന് ഗാന്ധി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. വേദിയിലുണ്ടായിരുന്ന ആഗോള നേതാക്കളെ അഭിസംബോധന ചെയ്തുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “വെറുപ്പിനും അക്രമത്തിനുമെതിരായ” നമ്മുടെ ഈ പൊതു പോരാട്ടം, നമ്മുടെ തത്വങ്ങൾക്കും ചട്ടക്കൂടിനും ഉള്ളിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, സ്നേഹത്തോടെയും, എന്നാൽ കോപമോ വെറുപ്പോ ഒട്ടും കൂടാതെയും തുടരും.
